•  

    Andrzej Duda raczył dziś powiedzieć (link), że #zolnierzewykleci vel niezłomni uratowali tysiące Polaków. Mieli rzekomo ratować ludzi z ubeckich katowni i komunistycznych więzień. Z drugiej strony w ślad za ich działalnością szły represje, sami wyklęci też się dopuszczali zbrodni. Czy ktoś z większą wiedzą historyczną mógłby powiedzieć jaki był rzeczywisty bilans ich działalności; o ile są w ogóle dane, żeby dokonywać ocen w tym zakresie? Czy teza o tysiącach uratowanych jest prawdziwa?

    #historia #polityka #duda #neuropa #4konserwy #kiciochpyta
    pokaż całość

  •  

    #januszeprawa

    Pierwsze, to chciałbym wprowadzić zasadę, że to co nie jest zabronione jest dozwolone
    ~Ryszard Petru

    #polityka #prawo #neuropa #nowoczesnapl #neuropa #bekazpetru

    P.S. W sumie to trochę #korwin - em poleciało ( ͡° ͜ʖ ͡°)
    P.S.2. Czy #wolnosc? Jak teraz tagujecie? (✌ ゚ ∀ ゚)☞
    pokaż całość

  •  

    Zupełnie randomowo przypomniał mi się cytat Tadeusza Cymańskiego:

    Łatwiej ścigać cienie przeszłości niż budować nowe państwo. Łatwiej, łatwiej! Dlaczego naciski, naciski? A przecieki? (...) Dlaczego nie ma komisji ds. przecieków?

    Chodzi oczywiście o pierwsze zdanie. Jak się ten punkt widzenia zmienia wraz z punktem siedzenia ( ͡° ͜ʖ ͡°)

    pokaż spoiler Może to zabrzmieć, jakbym przypisywał wypowiedź Cymańskiego do całego PiS-u nie znając jego obecnej opinii, ale niniejszy post to tylko luźna refleksja, a nie udowadnianie czegokolwiek.


    #cytatywielkichludzi #polityka #pis #neuropa #4konserwy
    pokaż całość

  •  

    Dlaczego #korwin chce budzić Europę używając barw zbliżonych do #razem? link

    pokaż spoiler Na marginesie, bawi mnie trochę, że forma protestu jest jakaś taka lewicowa - marsz z rekwizytami itd. Widocznie w centrali doszli do wniosku, że śmieszkowanie w Internecie nie wystarczy do przebicia 5% i trzeba przyjąć sprawdzone przez lewaków metody ;3

    #polityka #neuropa #kiciochpyta
    pokaż całość

  •  

    Co ciekawsze fragmenty:

    Art. 3 ust. 3: Stosunek służbowy sędziego Trybunału nawiązuje się po złożeniu ślubowania.

    Art. 5 ust. 5: Sędzia Trybunału postępuje zgodnie z Kodeksem Etycznym Sędziego Trybunału Konstytucyjnego, uchwalonym na podstawie odrębnych przepisów

    Art. 20, m.in.: Sędzia Trybunału nie może posiadać w spółce prawa handlowego więcej niż 10% akcji lub udziały przedstawiające więcej niż 10% kapitału zakładowego;zyski z udziałów ma przekazywać na cel publiczny.

    Art. 23 i następne - oświadczenia majątkowe + odesłanie do art. 14 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne w przypadku podania nieprawdy, co oznacza... odpowiedzialność karną, nawet do 5 lat więzienia!

    Art. 26 - wygaśnięcie mandatu sędziego, m.in. w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem. Jest to o tyle spoko, że zgodnie z wcześniejszymi przepisami bez zgody TK nie można pociągnąć sędziego TK do odpowiedzialności.

    Rozdział 4 - stan spoczynku. Trzeba by się mocniej wgryźć i porównać przepisy, na razie nic ciekawego nie widzę, poza chyba większymi ograniczeniami w działalności wszelakiej i obowiązywaniu licznych zasad obowiązujących urzędujących sędziów.

    I to by było na tyle w projekcie nowej ustawy o statusie sędziów TK.

    #tklive #trybunalkonstytucyjny #sejm #polityka #dobrazmiana
    pokaż całość

  •  

    AKTUALIZACJA! Projekt ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego jest już na serwerze, czytam:
    http://orka.sejm.gov.pl/Druki8ka.nsf/Projekty/8-020-336-2016/$file/8-020-336-2016.pdf

    #tklive #trybunalkonstytucyjny #sejm

    +: Nicrame
  •  

    Jacek Międlar, znany jako duszpasterz narodowców, wystąpił ze Zgromadzenia Księży Misjonarzy, czym poinformował na Twitterze. Fakt ten w rozmowie z Radem ZET potwierdził przełożony domu prowincjonalnego ksiądz Paweł Holc.
    To prawda, wystąpiłem ze Zgromadzenia Misji. Chcąc zachować twarz, honor i wierność Jezusowi Chrystusowi oraz Jego Świętej Ewangelii, w związku ze złożonym ślubowaniami nie jestem w stanie łączyć Prawdy i Bożego Słowa z liberalną narracją, w jaką środowiska żydowskie, gejowscy lobbyści, a zatem i moi przełożeni próbowali mnie wpisać" - napisał Międlar.


    środowiska żydowskie, gejowscy lobbyści, a zatem i moi przełożeni

    Lol, czy ja o czymś nie wiem? ( ͡º ͜ʖ͡º)

    #polityka #ruchnarodowy #kosciol #bekazprawakow #neuropa #nacjonalizm
    pokaż całość

  •  

    Niezły wywiad z Janem Sową, tyle że po angielskiemu.

    What is always astonishing for me is how the academic left has got incredibly complex and well elaborated ideas about politics, but somehow we cannot do politics with them. The right-wing, on the other hand, has got several simple ideas that work: the nation, God, tradition, heroes. It's as if we had nuclear weapons and they had machetes, and they were winning.

    #polityka #razem #lewica #neuropa
    pokaż całość

  •  

    Problemem lokalnym Krakowa jest to, że leży w Polsce, a Polska w Europie.

    Prawy kojarzy się dobrze, z prawym człowiekiem, moją prawą ręką; lewy z dwoma lewymi rękami, lewymi papierami, tak? Dlaczego tak jest? Dlatego, że prawica chce ochronić naszą całą cywilizację europejską, a lewica, zwłaszcza skrajna lewica, to wrogowie naszej cywilizacji (...)
    To tylko niektóre #cytaty z wiekopomnych słów, które padły podczas epickiej automasakracji dokonanej równo rok temu przez wiernego ucznia #jkm, Konrada Berkowicza. Oprócz tego jest słynne pudełko, absurdalny foch i zerżnięte od "mistrza" anegdotki o wchodzeniu do domu sąsiada i gwałceniu jego żony podatkami progresywnymi. Polecam, lolcontent pierwszego sortu, również ku przestrodze - niestety, chodzą jeszcze po tym świecie zwolennicy #korwin, którzy traktują tego pana poważnie.

    link

    #neuropa #polityka #bekazprawakow
    pokaż całość

  •  

    Beznadziejnie otagowane i opisane, ale dobre znalezisko:
    http://www.wykop.pl/link/3226363/

    Dojna zmiana w KGHM, Wyborcza opracowała siatkę kolesi PiS zatrudnionych w KGHM i spółkach powiązanych, przy okazji obnażając hipokryzję tej formacji.

    #polityka #dobrazmiana #pis #neuropa #kghm pokaż całość

  •  

    A tu ciekawostka z Węgier. Tam TK co prawda już niewiele może, ale czasem zdarzy mu się zaszkodzić rządowi. Węgierski bank centralny stworzył fundusz o śmiesznej nazwie na kwotę ok. 1 miliarda $, którego środki trafiają do członków partii na lipne projekty - tutaj barwny przykład wybrany przez Wprost:

    Publiczne pieniądze posłużyły także do zapłacenia za napisanie sześciotomowej historii Węgier przez związanego z partią rządzącą historyka-amatora, z zawodu onkologa.

    Wszystko to wypłynęło, bo TK uchylił ustawę ograniczającą dostęp do informacji dotyczących spółek i fundacji tworzonych przez Bank Węgier.

    Tak sobie myślę, że w pesymistycznym scenariuszu rozwoju sytuacji w Polsce, tj. że KOD i opozycja sobie krzyczą na ulicach i przekonują przekonanych, a PiS nie zważając na nic realizuje swój cyniczny program i zmieniając ordynację utrzymuję się przy władzy; że w takiej sytuacji jedynym sposobem na pozbawienie PiS-u władzy, oprócz kryzysu gospodarczego, jest właśnie jakaś afera dotycząca wielkiego złodziejstwa PiS-u, gdy lud zobaczy, że PiS ich dymał tak, jak ich Platforma nie dymała.

    https://www.wprost.pl/swiat/10005903/Wegry-Decyzja-Trybunalu-Konstytucyjnego-pomogla-ujawnic-naduzycia-szefa-banku-zaufanego-czlowieka-Orbana.html

    #europa #neuropa #wegry #orban #tklive #polityka
    pokaż całość

  •  

    Na razie PiS nie odcina kurka opozycji, #partiarazem dostała pierwszą ratę subwencji (~800 kafli).
    Bul dópy prawakuff intensifies (✌ ゚ ∀ ゚)☞

    pokaż spoiler #bekazprawakow #polityka #neuropa #razem

  •  

    Jest nowy projekt ustawy o TK

    http://orka.sejm.gov.pl/Druki8ka.nsf/Projekty/8-020-194-2016/$file/8-020-194-2016.pdf

    Jeszcze nie przeglądałem, w każdym razie to nie jest nowelizacja, tylko nowa ustawa uchylająca starą.

    @daj_pan_spokoj Projekt jest, tylko 300polityka.pl cannot into orka.sejm.gov.pl ;)

    pokaż spoiler Przecież gurwa tam jest nawet ikonka pdf obok linka do kliknięcia xD


    Żeby było ciekawiej, jest też projekt PSL o zmianie ustawy o TK, również dzisiejszy:
    http://orka.sejm.gov.pl/Druki8ka.nsf/dok?OpenAgent&8-020-192-2016

    #tklive #trybunalkonstytucyjny #proceslegislacyjny #prawo #polityka #4konserwy #neuropa #dobrazmiana
    pokaż całość

  •  

    Stanowisko stowarzyszeń sędziowskich w sprawie wypowiedzi rzecznik prasowego klubu parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości Beaty Mazurek z 26 kwietnia 2016 r. (link)

    My Sędziowie, członkowie stowarzyszeń sędziowskich, kategorycznie sprzeciwiamy się określaniu Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego jako “zespołu kolesi, którzy bronią status quo poprzedniej władzy”, a jego uchwały jako “szerzenia anarchii w kraju”.

    Sformułowania te użyte przez Panią Poseł Beatę Mazurek - rzecznika prasowego klubu parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości, w wypowiedzi telewizyjnej z 26 kwietnia 2016 roku, godzą w powagę urzędu Sędziego Sądu Najwyższego, naruszają autorytet Sądu Najwyższego, a tym samym całego wymiaru sprawiedliwości i porządek prawny w Państwie.

    Taka wypowiedź jest niedopuszczalna ( nie powinna mieć miejsca w przestrzeni publicznej), zwłaszcza ze strony Posła na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej.

    Wzywamy do zaprzestania tego typu wypowiedzi, a tym samym do poszanowania standardów demokratycznego państwa prawa, którego fundamentem jest zasada trójpodziału władzy i ich równowagi (art. 10 ust 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej).

    Zarządy:

    Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA”

    Stowarzyszenia Sędziów Themis

    Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych w Polsce

    Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych Pro Familia

    #prawo #trybunalkonstytucyjny #dobrazmiana #tklive
    pokaż całość

  •  

    W uzupełnieniu do wczorajszego wpisu o polskiej i amerykańskiej młodzieży:

    Najwięcej, bo aż 65 proc., zwolenników zaostrzenia dzisiejszych przepisów, łącznie z całkowitym zakazem aborcji, jest wśród najmłodszych respondentów w wieku 18-24 lat. W tej grupie jest także najwięcej osób reprezentujących postawy pro--life (49 proc.), postawy pro-choice deklaruje zaledwie 19 proc.

    #neuropa #smutnylewak #japierdole
    pokaż całość

    źródło: bi.gazeta.pl

  •  

    Na "socjalistycznego" Berniego Sandersa w prawyborach w Wisconsin głosowało wczoraj 82% wyborców w grupie wiekowej 18-29 (link). Dlaczego nasza młodzież jest tak beznadziejnie prawicowa? (╯︵╰,)

    #neuropa #smutnylewak

  •  

    Nie spodziewałem się, że będę wykopywał artykuł Warzechy z innej okazji niż 1. kwietnia. Jednak tym się powinniśmy różnić od prawactwa, że w słusznej sprawie potrafimy się zgodzić ponad podziałami nawet z wrogiem klasowym ;3

    http://www.wykop.pl/link/3096741/lukasz-warzecha-najwiekszy-zamach-na-wlasnosc-w-iii-rp/

    #wobronieziemi #polityka #neuropa #propsydlaprawaka
    pokaż całość

  •  

    http://www.wykop.pl/ludzie/MoheLforeskineater/

    Użytkownik zbanowany permanentnie
    za naruszenie regulaminu - nieodpowiednie treści, multikonto

    Zgłosiłem jego komentarz z sugestią strzelania do "lewaków" ᶘᵒᴥᵒᶅ

    -2132
    #stobanowdlaprawakow

  •  

    CZEGO NIE MA W OPINII KOMISJI WENECKIEJ?

    Ta opinia jest niewiążąca. Oczywiście, są to jakieś argumenty, postulaty. Czy one są obiektywne? Dla mnie najważniejsze jest, żeby Polacy dobrze czuli się we własnym kraju. Komisję Wenecką oczywiście witamy, serdecznie ugościmy, a ze zdaniem możemy chętnie polemizować, na najwyższym poziomie prawniczym.
    ~ Beata Kempa, szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, magister administracji

    Tym otrzeźwiającym cytatem chciałbym zacząć drugi, choć znacznie krótszy, odcinek warszawsko-weneckiej telenoweli z konstytucją w tle (poprzedni wpis dla spóźnionych). Jak wiadomo, przed wydaniem ostatecznej wersji opinii wyciekł jej projekt datowany na dzień 26 lutego 2016 r. Opinia w swym końcowym kształcie jest w większości identyczna, jednak zaszło w niej kilka ciekawych zmian. W przypadku wszelkich przecieków należy sobie zadać pytanie, czy są one jedynie wynikiem dociekliwości dziennikarskiej czy działaniem celowym. Zanim jednak zacznę insynuować, zobaczmy co też znikło, a co się pojawiło ( ͡º ͜ʖ͡º)

    Tradycyjnie, na końcu zamieściłem wersję TL;DR.

    Uwaga – niniejszy tekst jest dużo bardziej nacechowany opiniami autora niż wcześniej opublikowane streszczenie.

    [koniec wstępu]

    Opinia została zaktualizowana o informacje dotyczące wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 marca 2016 r. (sygn. akt K 47/15). O ile w projekcie Komisja z ubolewaniem zauważała, że Rząd nie zamierza przedstawić swojego stanowiska w postępowaniu K 47/15, to w ostatecznym projekcie z jeszcze większym żalem odnotowała deklarację rządu o braku publikacji wyroku TK (pkt 43 obu dokumentów). W sumie nic ciekawego.

    Pierwszą, choć kosmetyczną zmianę na korzyść Rządu można dostrzec w pkt 65. Jednoznaczne sformułowanie o tym, że narzucenie TK obowiązku rozpatrywania w ściśle chronologicznym porządku byłoby niezgodne z europejskimi standardami, zostało doprecyzowane i osłabione w następujący sposób: "jakiekolwiek zobowiązanie do przeprowadzenia rozprawy i podjęcia decyzji w ściśle chronologicznym porządku stwarza ryzyko niezgodności europejskimi standardami". Dalsza część punktu nie została zmieniona – z powołaniem się na Europejską Konwencję Praw Człowieka, Komisja stwierdza, że TK musi mieć pewną swobodę i możliwość rozstrzygnięcia niektórych spraw poza kolejnością.

    W pkt 90, podsumowującym łączną ocenę zmian w procedurze postępowania przed TK, został dodany cytat o istotnej roli sądownictwa konstytucyjnego w demokracji konstytucyjnej. Ciekawsza jest jednak zmiana jednoliterowa w następnym zdaniu – „would” zostało zamienione na „could”. W projekcie opinii Komisja była przekonana o tym, że zmiany te uczynią TK nieskutecznym elementem w systemie równowagi i hamowania się władz (ang. checks and balances). W wersji ostatecznej jest to tylko przypuszczenie.

    W pkt 98 nadal brakuje literki s w pierwszym słowie. Poza tym punkt skrócono i przeformułowano. Wyrzucone zostało zdanie o tym, że Rząd konsekwentnie twierdzi, iż zmiany w ustawie grudniowej o TK są „działaniami naprawczymi” (cudzysłów również w oryginale) wobec przedwczesnego wyboru sędziów przez poprzedni Sejm.

    W pkt 103 znów złagodzono język. W zdaniu o tym, że Sejm zignorował postanowienie zabezpieczające TK zobowiązujące go do wstrzymania się z wyborem nowych sędziów na miejsce „unieważnionych”, słowo „disregarding” (lekceważąc) zostało zastąpione neutralnym „notwithstanding” (pomimo).

    Pkt 107 o tym ilu mamy sędziów TK (zasiadających, zaprzysiężonych lub nie) został znacznie rozwinięty, ale raczej na niekorzyść Sejmu i Prezydenta. Ponadto zostały dodane 2 punkty (108 i 109) dotyczące zaprzysiężenia sędziów TK przez Prezydenta, których w projekcie nie było. Wydaje się, że nadgorliwość Rządu ugryzła go w dupę. O ile w projekcie Komisja w ogóle nie odniosła się szczegółowo do kwestii przysięgi, to w wersji ostatecznej, pod naciskiem naszych wybitnych dyplomatów i jurystów, całkowicie odrzuciła i obaliła ich argumenty. W skrócie, zaprzysiężenie nie wynika z konstytucji i pełni w gruncie rzeczy rolę ceremonialną, nie jest więc warunkiem prawidłowości wyboru sędziego TK. Komisja przywołała też wyrok TK w sprawie K 34/15.

    W pkt 121 opinii (119 projektu) Komisja mocno podkreśliła, że źródłem obecnego konfliktu są działania poprzedniego Sejmu. Tego wcześniej nie było i jest to ewidentny, i poniekąd słuszny, efekt działań Rządu i uwag do projektu.

    Chyba najciekawsza i najbardziej doniosła zmiana zaszła jednak w pkt 123 (121). Usunięty został fragment projektu, w którym Komisja Wenecka wzywała Sejm do uchylenia uchwał wydanych na podstawie przepisów uznanych przez TK za niekonstytucyjne, tj. ustawy z dnia 19 listopada 2015 r. o zmianie ustawy o TK, co nastąpiło wyrokiem w sprawie K 35/15. Ustawa ta pozwoliła Sejmowi obecnej kadencji na ponowny wybór sędziów na miejsce tych, których kadencja upłynęła w 2015 r. Innymi słowy, w projekcie opinii Komisja Wenecka zamierzała nakazać Sejmowi wycofanie się z wyboru nowych sędziów do TK.

    Powyższe wezwanie zostało również usunięte z konkluzji opinii, tj. z pkt 134 (136). Ponadto całkowicie usunięty został pkt 137 projektu. Brakuje więc wezwania do usunięcia rozwiązań ustawy grudniowej wpływających na skuteczność działania TK, oraz sugestii powołania grupy roboczej do opracowania nowej ustawy o TK i umożliwienia instytucjom, takim jak uniwersytety, organy władzy sądowniczej i samorządy prawnicze, zgłaszanie kandydatów do sędziów TK, spośród których Sejm musiałby wybrać sędziów.

    137. The provisions of the Amendments of 22 December 2015, affecting the efficiency of the Constitutional Tribunal, should be removed. Instead, a proposal of a working group preparing the Law on the Tribunal, but which was – unfortunately – removed in the process of adopting the Law, could be taken up again: institutions such as universities, the judiciary or the bar should be entitled to make proposals for candidates for judges; the Sejm should be obliged to select judges among these proposed candidates.

    Szczerze mówiąc, ten punkt jest trochę dziwny. Drugie zdanie zaczyna się jakby od sugestii, a kończy dość kategorycznym zobowiązaniem do radykalnej zmiany procedury wyboru sędziów TK.

    Na końcu ostatecznej wersji zostały dodane pkt 142 i 143, dotyczące deklarowanego braku publikacji wyroku TK w sprawie K 47/15. Zdaniem Komisji jest to niezgodne z prawem i zasadą rządów prawa i może doprowadzić do pogłębienia się kryzysu konstytucyjnego.

    PODSUMOWANIE

    Kto skorzystał na zmianach? Wydaje się, że jednak obecny obóz władzy. Z projektu został usunięty jeden z najistotniejszych wniosków – wezwanie Sejmu do wycofania się z ponownego wyboru sędziów na zwalniające się w 2015 r. miejsca. Choć nie zostało to wyrażone wprost, chodziło chyba tylko o sędziów „listopadowych” (w tym zakresie TK orzekł o niezgodności z Konstytucją w sprawie K 35/15). W paru miejscach tekst został wygładzony, ale to szczegóły. Znikła też sugestia (wezwanie?) do przekształcenia TK w sąd „profesjonalistów”, z kandydatami na sędziów wybieranymi przez przedstawicieli nauki, sądownictwa i samorządów prawniczych, bez udziału czynników politycznych. Masakra argumentacji dotyczącej zaprzysiężenia nastąpiła niejako na własne życzenie Rządu, a jak wiadomo, chcącemu nie dzieje się krzywda ( ͡º ͜ʖ͡º)

    Zanim jednak zaczniemy krzyczeć: „Rzont wyciekł opinie żeby jom osłabić!!!1111”, należy odnotować parę faktów. Jest to projekt sprzed konsultacji, a konsultacje przecież po coś są. Po drugie, projekt trafił do kilkudziesięciu rządów, nie tylko do polskiego, i pracowało nad nim 6 członków Komisji Weneckiej, prawdopodobnie z pomocą asystentów. Do tego dochodzą informatycy, sekretarki i Bóg wie kto jeszcze, więc potencjalnych źródeł przecieku jest wiele, a dziennikarze mają swoje sposoby. W 2013 r. wyciekł projekt opinii o zmianach w węgierskiej konstytucji, więc nie jest to też pierwszyzna. Kusząca jest interpretacja, że wyciek miał źródło w Rządzie, co wywarło dodatkowy nacisk na Komisję Wenecką, zapobiegło efektowi szoku i świeżości przy publikacji ostatecznej wersji oraz pozwoliło przedstawicielom PiS-u na pieprzenie bzdur deprecjonujących Komisję, jak w cytacie na wstępie, w okresie pomiędzy wyciekiem a pojawieniem się opinii. Jest to jednak tylko spekulacja.

    [Epilog]

    Na koniec, w ramach edukacji konstytucyjnej, cytat nieironiczny, wartościowy, choć trochę zajadły (excuse the pun):

    Pozorność nr 1 – podobno dobrnęliśmy do ściany, sporu o TK nie da się rozwiązać metodami prawnymi, lecz wyłącznie politycznym. W domyśle tkwi w gruncie rzeczy pewna niebezpieczna teza: abstrahujmy od konstytucji, nie jest nienaruszalną świętością, nic się nie stanie, jeśli ją na potrzeby kompromisu troszeczkę nagniemy. Ten pozór legalizmu podważa jednak w ogóle istotę prawa, która sprowadza się do tego, że chcemy prawa przestrzegać. W przeciwnym wypadku traci ono swój głęboki sens.
    ~ prof. Jerzy Zajadło, Uniwersytet Gdański, wyrzucony w marcu z kolegium redakcyjnego Przeglądu Sejmowego, no bo jak to można takie antyrządowe teksty publikować, to na pewno nie jest najwyższy poziom prawniczy

    TL;DR:

    Z projektu usunięto wezwanie do uchylenia uchwał Sejmu wybierających na nowo sędziów TK na wakaty z 2015 r. Usunięto też propozycję „profesjonalizacji” TK (wybór kandydatów przez środowiska prawnicze). W paru miejscach wygładzono język, uzupełniono o nowe okoliczności (wyrok TK z 9 marca 2016 r. – Rząd ma publikować), na specjalne życzenie Rządu Komisja zaorała bez litości jego argumentację dotyczącą zaprzysięgania sędziów przez Prezydenta.

    fin

    LINK DO POPRZEDNIEGO WPISU. KOMISJA WENECKA OSTRO MASAKRUJE PiS! ZOBACZ SLAJDY >>>

    #europa #tklive #prawo #polityka #komisjawenecka #neuropa
    pokaż całość

  •  

    Jutro pewnie wrzucę wpis o tym co się zmieniło w opinii Komisji Weneckiej w stosunku do projektu, który wcześniej wyciekł. Będzie trochę bardziej publicystycznie niż w streszczeniu ( ͡° ͜ʖ ͡°)

    P.S. O chuj chodzi z tym kiciochpyta? Skąd to się wzięło?

    #europa #tklive #prawo #polityka #komisjawenecka #neuropa pokaż całość

  •  

    Jak możecie, to wykopcie znalezisko o zwolnieniu Jerzego Sosnowskiego z radiowej Trójki. Prawactwo zakopuje za emocjonalny opis i ma prymitywną uciechę, że ktoś przeżywa demolowanie jego ulubionego radia.

    http://www.wykop.pl/link/3071915/jerzy-sosnowski-zwolniony-z-trojki/

    #trojka #neuropa

  •  

    Bylibyście zainteresowani małą kontynuacją o tym, czego w opinii Komisji Weneckiej nie ma? Chodzi o zmiany między projektem, który wyciekł, a ostateczną wersją. Jest tu parę ciekawych smaczków.

    #europa #tklive #prawo #polityka #komisjawenecka #neuropa #pytanie

  •  

    Dziękuję wszystkim za wykopanie wpisu o opinii Komisji Weneckiej. Szczególne propsy dla użytkowników @stekelenburg2 i @Goofas za wskazówki dla zielonka. Kaganek konstytucyjnej oświaty zawitał na głównej i zachęcił mnie do dalszej aktywności. Oczywiście nic na siłę, najpierw musi się napatoczyć dobry temat.

    P.S. Jednocześnie chciałbym przeprosić za 2 komentarze w tym wątku:
    http://www.wykop.pl/link/3060321/schulz-wyrzucil-greckiego-posla-z-sali-za-obrazanie-turkow/
    W swej formie są głupie i niepotrzebnie konfrontacyjne. Minusujcie je do woli. Jak słusznie powiedział niedawno Petrodolar na marszu oporników, tylko mali ludzie nie przyznają się do błędów, więc posypuję głowę popiołem. Idźcie i kochajcie się ( ͡º ͜ʖ͡º)

    #europa #tklive #prawo #polityka #komisjawenecka #neuropa

    piosenka na koniec dnia
    pokaż całość

    źródło: youtube.com

  •  

    STRESZCZENIE OPINII KOMISJI WENECKIEJ WS. TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO v.2

    UWAGI WSTĘPNE

    Jak to mówi pewien portal, czytanie grozi wiedzą, dlatego większość osób nie przeczyta 25-stronicowej opinii Komisji Weneckiej ;) Niemniej zachęcam do lektury tego dokumentu, ponieważ analiza dokonana przez KW stoi na niepomiernie wyższym poziomie niż to, co serwują nam rodzime mass-media.

    Dla tych, którzy chcieliby poznać zasadnicze tezy opinii, ale nie chcą czytać całości, napisałem po polsku streszczenie w formie listy 41 punktów. Na końcu dodałem zbiór najciekawszych cytatów. Uwzględniając uwagi wykopków, dłuższą wersję streszczenia zostawiłem w starym wpisie. Polecam ją szczególnie zainteresowanym lub nieufnym – jest najbardziej obszerna i wierna oryginałowi.

    Dla osób z syndromem TL;DR jest jeszcze wersja trzecia, na samym dole wpisu. Można ją przeczytać w pół minuty i poznać główne tezy i postulaty opinii, lecz bez ich uzasadnienia. Nie trzeba chyba tłumaczyć, że jest przez to mocno uogólniona i najmniej obiektywna.

    SKRÓTY

    KW – Komisja Wenecja; TK – Trybunał Konstytucyjny; KRP, Konstytucja – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej; ustawa grudniowa – ustawa PiS o trybunale z dnia 22 grudnia 2015 r. (link); Rząd – Rada Ministrów i jej przedstawiciele (np. min. Waszczykowski); nowy Sejm – Sejm VIII kadencji (większość PiS); poprzedni Sejm – Sejm VII kadencji (większość PO-PSL).

    STRESZCZENIE OPINII KOMISJI WENECKIEJ W 41 PUNKTACH:
    ================================================

    1. KW oceniła nowelizację ustawy o TK z grudnia 2015 r., tzw. ustawę naprawczą, a także wcześniejsze i późniejsze wydarzenia, w zakresie w jakim było to konieczne do zrozumienia samej nowelizacji. Szczegółowej ocenie nie podlegał wyrok TK w sprawie K 47/15 stwierdzający niekonstytucyjność ustawy grudniowej, choć KW odnotowuje jego istnienie i poświęca mu kilka komentarzy (za późno zapadł, nie jest objęty wnioskiem Waszczykowskiego).

    2. KW odwołuje się do standardów europejskich i międzynarodowych, takich jak zasada rządów prawa czy podziału i równowagi władz, i w ich świetle ocenia ustawę grudniową. Wyraża też swoje poglądy o prawidłowej interpretacji polskiej Konstytucji (dalej: KRP).

    Tezy KW w nawiązaniu do sprawy K 47/15:
    3. Nie można obezwładniać TK ustawą. Ustawa która tym grozi powinna podlegać kontroli zgodności z KRP zanim zacznie być stosowana. Takim obezwładnieniem może być wprowadzenie kworum, którego TK nie może zachować (w tym wypadku 13 sędziów, gdy w TK zasiada 12).

    4. TK musi być w stanie zbadać zgodność każdej ustawy z KRP, również gdy ta dotyczy jego działania. Nie jest zasadny kontrargument o orzekaniu przez sędziów „we własnej sprawie”.

    5. Zwykła ustawa nie może uniemożliwiać TK wykonywanie jego zadań określonych w KRP. TK musi działać efektywnie, inaczej nie będzie w stanie zapewnić prymatu Konstytucji nad innymi aktami prawnymi.

    6. KW nie mogła szczegółowo zbadać wyroku TK z 9 marca 2016 r., jednak rozstrzygnięcie jest zgodne z wnioskami KW, omówionymi w dalszej części opinii.

    Analiza prawna ustawy grudniowej:
    7. Udział sędziów w pracach nad czerwcową ustawą o TK (projekt PO) w roli ekspertów jest w porządku, podobnie było np. w Austrii i Niemczech.

    8. Zdaniem KW art. 195 ust. 1 KRP określa wyraźnie, że TK głosuje zwykłą większością głosów, co dodatkowo potwierdza wieloletnia, utrwalona praktyka konstytucyjna i konsensus polskich konstytucjonalistów – większość ta nie może być zmieniona np. na 2/3 głosów zwykłą ustawą, wymagałoby to zmiany Konstytucji.

    9. Rozpatrywanie spraw ściśle według kolejności wpływu jest rozwiązaniem bez precedensu – wszystkie europejskie sądy europejskie mają furtki pozwalające na szybsze załatwienie pilnych spraw, np. grożących blokadą systemu politycznego, co ma obecnie miejsce w Polsce. TK też powinien mieć taką możliwość.

    10. Kworum 13 z 15 sędziów przy orzekaniu w pełnym składzie jest bardzo wysokie w porównaniu do trybunałów innych państw i może skutkować zablokowaniem procesu decyzyjnego TK i uniemożliwieniem jego skutecznego działania, zwłaszcza w kumulacji z innymi postanowieniami ustawy grudniowej.

    11. Większość 2/3 głosów lub inna większość kwalifikowana jest rzadkością w Europie i służy niemal wyłącznie do rozstrzygania spraw o szczególnym znaczeniu (np. delegalizacja partii politycznej w Niemczech). Ścisłe stosowanie tej zasady grozi jw. zablokowaniem procesu decyzyjnego TK, ponadto art. 195 ust. 5 KRP nie pozwala na taką zmianę (patrz pkt 8).

    12. Termin rozprawy (zgodnie z ustawą grudniową – nie wcześniej niż 3 miesiące od doręczenia uczestnikom zawiadomienia o jej terminie, 6 miesięcy w przypadku spraw orzekanych w pełnym składzie) musi być elastyczny, ponieważ TK powinien móc szybko reagować w pilnych sprawach. Państwa europejskie raczej nie stosują minimalnych terminów, a np. w Austrii zawiadomienie doręcza się na tydzień lub dwa przed rozprawą. W niektórych przypadkach tak długi termin może pozbawić rozstrzygnięcia TK skuteczności (gdy TK będzie orzekał dopiero „po szkodzie”). Brak wyjątków od ww. terminów narusza art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

    13. Łącznie zmiany wprowadzone ustawą grudniową osłabiają efektywność TK, przez co ten nie będzie w stanie gwarantować przestrzegania Konstytucji. TK nie mógłby też skutecznie chronić praw człowieka.

    14. KW sugeruje wprowadzenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy (Rząd motywował część zmian nieefektywnością TK i dowolnością w kolejkowaniu spraw).

    15. Sejm nie powinien mieć możliwości odwołanie sędziego TK przed upływem kadencji bez wyraźnej podstawy prawnej w Konstytucji.

    16. Zdaniem KW procedura powoływania sędziów TK powinna być zawarta w ustawie, podlegającej kontroli TK, a nie w Regulaminie Sejmu.

    ANALIZA PRAWNA – skład TK: (sędziowie październikowi, grudniowi, zaprzysiężeni albo nie itd.)

    17. TK posiada obecnie 12 sędziów urzędujących i 2 zestawy po 3 sędziów nieorzekających, jeden przez PO-PSL, drugi przez PiS. Drugi zestaw został zaprzysiężony przez Prezydenta.

    18. Zdaniem KW, odebranie przysięgi przez Prezydenta nie jest warunkiem prawidłowości wyboru sędziów TK, ponieważ nie wymaga tego Konstytucja i przesądza to wyrok TK z dnia 5 grudnia 2015 r. (K 34/15).

    19. Zgodnie z polską Konstytucją, to TK, a nie Prezydent, jest ostatecznym arbitrem w sprawie interpretacji Konstytucji. Prezydent i inne organy państwa są zobowiązane wdrażać wyroki TK.

    20. Poprzedni Sejm nie miał obowiązku „odstąpienia” 3 sędziów październikowych nadchodzącemu nowemu Sejmowi, nie było takiego zwyczaju konstytucyjnego. Przypadek z 1997 r. był jednorazowy, a zwyczaje są efektem dłuższej praktyki.

    21. Nie powinno się wybierać sędziów i innych organów (np. Rzecznika Praw Obywatelskich) w „nieswoich” kadencjach. Jednocześnie należy respektować wybory organów kadencyjnych dokonane przez wcześniejszą władzę w ramach swojej kadencji (nawet jak się ich nie lubi).

    22. Rząd źle rozumie zasadę pluralizmu – sędziowie TK nie są reprezentantami wybierającej ich opcji politycznej, wręcz przeciwnie – mają „obowiązek niewdzięczności” wobec nich.

    23. Obecny konflikt o skład TK ma swoje źródło w działaniach poprzedniego Sejmu (PO-PSL). Jednak sędziowie grudniowi wybrani przez nowy Sejm zasiadają już w TK, dlatego nieuzasadnione jest dalsze „naprawianie” skutków niekonstytucyjności działań poprzedniego Sejmu.

    24. Rozwiązanie patu konstytucyjnego musi się opierać o Konstytucję odczytywaną zgodnie z interpretacjami TK, ponieważ jest to jedyny kompetentny organ do orzekania o treści KRP.

    25. Nowy Sejm powinien więc uznać prawidłowość wyboru 3 sędziów przez poprzedni Sejm, ponieważ miał on podstawę prawną w Konstytucji.

    26. KW wzywa Sejm do rozwiązania kryzysu w sposób zgodny z zasadą rządów prawa i wyrokami TK o ustawach dotyczących TK.

    27. KW nie podoba się pomysł Kukiza na zmianę KRP i wybór wszystkich sędziów od nowa. Jest to radykalne, nieuzasadnione i sprzeczne ze standardami europejskimi i międzynarodowymi.

    WNIOSKI KOŃCOWE

    28. Naruszenia KRP przez Sejmy obu kadencji opierają się na założeniu, że jak ma się większość to można robić wszystko, no bo co mi zrobisz? Taka praktyka przeczy modelowi systemu demokratycznego opartemu na rządach prawa i zasadzie podziału władz.

    29. Należy szanować instytucje publiczne, a nie traktować je jak konfitury władzy i przedłużenie partii.

    30. Większość ma obowiązek chronić interesy mniejszości, po to jest Konstytucja i prawo żeby mniejszości nie deptano.

    31. W dojrzałej demokracji nawet silna wola zmian musi się zmieścić w ramach Konstytucji. O tym czy te ramy zostały przekroczone orzeka TK, nikt inny.

    32. Przedstawiciele Prezydenta, Rządu czy Parlamentu nie powinni atakować personalnie sędziów i podważać ich autorytetu. Krytyka samego orzeczenia TK jest jak najbardziej dopuszczalna, nie zwalnia to jednak z obowiązku jego wykonania.

    33. Uchwały sejmu stwierdzające nieważność wyboru sędziów TK przez poprzedni Sejm oraz ustawy o TK z listopada i grudnia 2015 r. zostały uchwalone pochopnie i bez odpowiedniej debaty, pomimo doniosłości regulowanych zagadnień.

    34. Prezydent, Parlament, Rząd i TK powinni współpracować.

    35. KW wzywa wszystkie organy państwowe, a w szczególności Sejm, do uznania i pełnej realizacji wyroków Trybunału.

    36. Ustawa grudniowa wpływałaby negatywnie na skuteczność TK i podważałaby 3 podstawowe zasady Rady Europy – demokrację, prawa człowieka i rządy prawa.

    37. KW zaleca przeprowadzenie rzeczowej i zrównoważonej debaty dotyczącej reformy postępowania przed TK i jego organizacji oraz zasadności wprowadzenia maksymalnych terminów załatwiania spraw.

    38. KW zaleca nowelizację Konstytucji i wprowadzenie kwalifikowanej większości przy wyborze członków TK przez Sejm, przy ewentualnych „odstąpieniu” po 1/3 członków TK Prezydentowi i organom władzy sądowniczej.

    39. KW uważa że odmowa publikacji wyroku TK z 9 marca 2016 r. byłaby niezgodna z prawem i pogłębiłaby kryzys konstytucyjny.

    40. TK miał prawo rozstrzygnąć sprawę bez stosowania przepisów podlegających ocenie zgodności z KRP (uzasadnienie w części IV opinii KW).

    41. Publikacja wyroku TK i jego uznanie przez władze jest warunkiem wstępnym wyjścia z kryzysu konstytucyjnego.

    fin

    CYTATY:

    A simple legislative act, which threatens to disable constitutional control, must itself be evaluated for constitutionality before it can be applied by the court. Otherwise, an ordinary law, which simply states “herewith, constitutional control is abandoned - this law enters into force immediately” could be the sad end of constitutional justice. The very idea of the supremacy of the Constitution implies that such a law, which allegedly endangers constitutional justice, must be controlled – and if need be, annulled – by the Constitutional Tribunal before it enters into force.

    Against the background of the comparative overview above, a decision quorum of two-thirds is clearly not the general rule for plenary or chamber decisions in constitutional courts in Europe. Such a very strict requirement carries the risk of blocking the decision-making process of the Tribunal and of rendering the Constitutional Tribunal ineffective, making it impossible for the Tribunal to carry out its key task of ensuring the constitutionality of legislation.

    There is no uniform European rule regarding a concrete length for time limits for hearings, but there is a rule that the court needs discretion in setting time limits for proceedings and notably in setting dates for public hearings. In particular, in times of crisis, constitutional courts need flexibility.

    While each of the procedural changes examined above is problematic on its own, their combined effect would seriously hamper the effectiveness of the Constitutional Tribunal by rendering decision-making extremely difficult and slowing down the proceedings of the Tribunal. This will make the Tribunal ineffective as a guarantor of the Constitution. The requirement of a two-thirds majority, combined with a high quorum of presence and the sequence rule of dealing with cases, have severe consequences on the proper functioning of the Constitutional Tribunal.

    Constitutional justice is a key component of checks and balances in a constitutional democracy.”(23) Against this background, the effects of the Amendments, notably in their combination, endanger not only the rule of law, but also the functioning of the democratic system, because they could render an important factor of checks and balances ineffective. Human rights would be endangered since the right to a fair trial before an independent court (24) – the Constitutional Tribunal – is compromised as well as the Tribunal’s ability to ensure that national legislation respects human rights.

    It must be recalled that the judgment of 9 December 2015 held that the beginning of the judges of the Tribunal’s term of office is their election by the Sejm (possibly a later date if the election process takes place before the vacancy occurs), not the solemn moment of the oath-taking. This judgment must be respected. Under the Polish Constitution, the Constitutional Tribunal and not the President is the final arbiter in cases involving the interpretation of the Constitution. The President of the Republic and the other State authorities have a responsibility to ensure the implementation of the Tribunal’s judgments.

    The appointment of constitutional court judges by Parliament representing the people confers democratic legitimacy on the judges and the Court. As the composition of Parliament changes after elections, the new Parliament must not be deprived of its power to take its own decisions on issues that arise during its mandate. It would be in conflict with democratic principles if Parliament could choose public officials including judges (far) in advance even if the term of office expires within the term of office of the subsequent term of Parliament. Vice versa, the subsequent Parliament has to respect the decisions of the former Parliament with regard to appointments of public officials.

    This view of the Constitutional Tribunal with judges “belonging” to one party and other judges “belonging” to the other party seems to equate the Tribunal with another chamber of Parliament. This was strikingly visible when the judges were marked in a particular colour in the charts presented to the Venice Commission delegation as if they were a group in Parliament. The Venice Commission cannot subscribe to such an approach and it has difficulty understanding the aim of establishing “pluralism” in the Constitutional Tribunal if this just means appointing a sufficient number of one’s own “representatives” to the Tribunal. This logic seems to assume that a lack of such party pluralism is legally relevant, but there is no constitutional basis for such a concept. (...) Constitutional judges have a “duty of ingratitude” towards the authority that elected or appointed them. They may well be nominated by a party and elected by the MPs of that same party, but they can never represent that party. As judges, they are independent, their loyalty is to the Constitution, not to those who have elected them.

    A mature understanding of constitutional institutions is required, which accepts that even after a strong impetus for political reform, such reform has to remain with the limits of the Constitution and it is for the competent organ, the Constitutional Tribunal, to decide when these limits have been overstepped.

    The provisions of the Amendments of 22 December 2015, affecting the efficiency of the Constitutional Tribunal, would have endangered not only the rule of law, but also the functioning of the democratic system, as set out above. They cannot be justified as a remedial action against an absence of “pluralism” in the composition of the Tribunal. Rather than speeding up the work of the Tribunal these amendments, notably when taken together, could lead to a serious slow-down of the activity of the Tribunal and could make it ineffective as a guardian of the Constitution.

    Crippling the Tribunal’s effectiveness will undermine all three basic principles of the Council of Europe: democracy – because of an absence of a central part of checks and balances; human rights – because the access of individuals to the Constitutional Tribunal could be slowed down to a level resulting in the denial of justice; and the rule of law – because the Constitutional Tribunal, which is a central part of the Judiciary in Poland, would become ineffective.

    Regrettably, the Government announced that it would not publish the judgment of the Constitutional Tribunal of 9 March 2016 because the Tribunal did not follow the procedure foreseen in the Amendments. Section IV of this opinion clearly sets out why the Tribunal had to decide on the basis of the Act without applying the very Amendments which were the subject of constitutional control. As a consequence, a judgment by the twelve sitting judges (all of which signed the judgment, even if two of them dissented) has not fallen short of Polish Constitutional law.

    The publication of the judgment and its respect by the authorities are a precondition for finding a way out of this constitutional crisis.

    Streszczenie w wersji TL;DR:
    ========================

    1. Nie można z***bać TK ustawą, TK może nie stosować przepisów podlegających kontroli (czyli ustawy grudniowej).

    2. TK może orzekać „we własnej sprawie”, wszystkie ustawy podlegają jego kontroli (jak się to komuś nie podoba, to niech zmieni Konstytucję).

    3. TK mógł orzekać w składzie 12 sędziów, bo żeby orzekać w składzie 13 musiałby zaprzeczyć własnemu orzeczeniu i przyjąć jednego sędziego od nowego Sejmu wybranego na zajęte miejsce.

    4. Poprzedni Sejm źle wybrał 2 sędziów (są już na ich miejsce nowi od obecnego Sejmu), ale prawidłowo wybrał 3 sędziów i nowe władze powinny ich dopuścić do TK.

    5. Wszystkie rozwiązania ustawy grudniowej analizowane łącznie paraliżują TK i nie pozwalają mu na efektywne pełnienie roli gwaranta przestrzegania Konstytucji, w szczególności na reagowanie w pilnych sprawach (np. Sejm uchwala nową ordynację wyborczą, stanowiącą że wybory za miesiąc wygrywa PiS, a TK nic nie może bo rozprawę może wyznaczyć za pół roku).

    6. TK ma monopol na interpretowanie Konstytucji, rozwiązanie kryzysu musi być zgodnie z Konstytucją i wyrokami TK (innymi słowy, nie ma zgody na ustępstwa prowadzące do naruszenia KRP).

    7. Beata, publikuj!

    8. Pomysł Kukiza na zmianę Konstytucji i wybór wszystkich sędziów od nowa jest do dupy.

    fin

    LINK DO ROZSZERZONEJ WERSJI STRESZCZENIA

    #europa #tklive #prawo #polityka #komisjawenecka #neuropa
    pokaż całość

    źródło: venice.coe.int

    •  

      @wojtoon: Odpowiem pytaniem - Konstytucja czy jej stosowanie?
      Prawo funkcjonuje na 3 płaszczyznach - tekstowej, postulatywnej i w "działaniu". Niektórzy za bubel Konstytucji mogą uznać brak wystarczających, szczegółowych zabezpieczeń przed obecną sytuacją. Być może jej autorzy byli zbyt ufni, oczekując że będzie ona stosowana zawsze z zachowaniem dobrej woli?

      Żeby nie być jednostronnym, Platformie też się zdarzały dość ordynarne nadużycia konstytucyjne, np. gdy PO złożyła wnioski o dymisję wszystkich ministrów rządu PiS, tworząc de facto konstrukcję niekonstruktywnego wotum nieufności wobec rządu, której Konstytucja nie przewiduje.
      pokaż całość

    •  

      Od kiedy to wyroki w naszych polskich sprawach zapadają poza granicami Państwa i w dodatku nie są nasze? Komisja Wenecka wydała swój wyrok tak więc teraz każdy Polak powinien usiąść i się nim podetrzeć- no chyba, że jest KOD-erem i chce rewolucji w Polsce i prawdopodobnej interwencji "przyjaciół z zagranicy" co z natury da rozbiór Polski.
      KOD to kolejna organizacja prowadząca wojnę hybrydową.

      +: Rzuku
    • więcej komentarzy (21)

  •  

    [SHAMELESS ADVERTISING]

    Przypominam wczorajszy wpis ze streszczeniem (po polsku) opinii Komisji Weneckiej dotyczącej Trybunału Konstytucyjnego. W sam raz do porannej herbaty ( ͡º ͜ʖ͡º)

    **http://www.wykop.pl/wpis/16950921/streszczenie-opinii-komisji-weneckiej-ws-trybunalu/**

    Wykopalisko zrobię zgodnie z wynikami badań naukowych, w godzinach gdy się ludziom przestaje chcieć pracować i zaczynają oglądać bzdury w Internecie.

    #europa #tklive #prawo #polityka #komisjawenecka #neuropa
    pokaż całość

  •  

    STRESZCZENIE OPINII KOMISJI WENECKIEJ WS. TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO

    UWAGI WSTĘPNE

    Jak to mówi pewien portal, czytanie grozi wiedzą, dlatego większość osób nie przeczyta 25-stronicowej opinii Komisji Weneckiej ;) Niemniej zachęcam do lektury tego dokumentu, ponieważ analiza dokonana przez KW stoi na niepomiernie wyższym poziomie niż to, co serwują nam rodzime mass-media.

    Dla tych, którzy chcieliby poznać zasadnicze tezy opinii, ale nie chcą czytać całości, napisałem po polsku poniższe streszczenia w dwóch wersjach: skróconej, w formie listy (akapitów, bo wykop nie posiada tak zaawansowanych funkcji jak lista numerowana), oraz bardziej rozbudowanej. Streszczenie najbardziej dyskutowanych kwestii (większość 2/3, skład TK itd.) oraz końcowych wniosków jest obszerniejsze, czasem jest to tłumaczenie zdanie po zdaniu.

    Na końcu dodałem zbiór najciekawszych, moim zdaniem, cytatów (w oryginale, po angielsku). Streszczenia starałem się pisać obiektywnie, bez przekłamań – z zachowaniem trybu przypuszczającego, zastrzeżeń, nie wzmacniając ani osłabiając kategoryczności wypowiedzi Komisji (to jest chyba najtrudniejsze) itd. W dużo mniejszym stopniu dotyczy to oczywiście wersji skrótowej, która jest selektywna i uogólniona. Dłuższa wersja zachowuje chronologię opinii Komisji Weneckiej, natomiast w wersji skróconej niektóre wnioski są połączeniem różnych fragmentów opinii, żeby się nie powtarzać (np. o tym, że prace sędziów TK przy projekcie nowelizacji ustawy o TK nie są żadnym skandalem, oraz o tym że część ustawy zakwestionowana później przez TK została wprowadzona dopiero w toku prac sejmowych Komisja pisze w dwóch oddalonych częściach opinii). Nieufnym polecam więc przeczytanie wersji dłuższej :)

    Kończąc wstęp zaznaczam, że nie jestem wybitnym lingwistą i z góry przepraszam za ewentualne pomyłki lub niezręczności w tłumaczeniu (np. słowa „respect” i pochodnych, które w różnych kontekstach można tłumaczyć co najmniej na 3 sposoby).

    No dobra, jest jeszcze trzecia wersja – TL;DR w 8 punktach (~1000 znaków), bo wersja skrócona i tak ma 41 punktów i 3 strony w Wordzie. Dałem ją na koniec, bo jest najbardziej zjebana i nieobiektywna.

    STOSOWANE SKRÓTY

    KW – Komisja Wenecja; TK – Trybunał Konstytucyjny; KRP, Konstytucja – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej; ustawa grudniowa – ustawa PiS o trybunale z dnia 22 grudnia 2015 r. (link); Rząd – Rada Ministrów i jej przedstawiciele (np. min. Waszczykowski); nowy Sejm – Sejm VIII kadencji (większość PO-PSL); poprzedni Sejm – Sejm VII kadencji (większość PiS).

    KONIEC WSTĘPU

    STRESZCZENIE OPINII KOMISJI WENECKIEJ W 41 PUNKTACH:
    ================================================

    1. KW oceniła nowelizację ustawy o TK z grudnia 2015 r., tzw. ustawę naprawczą, a także wcześniejsze i późniejsze wydarzenia, w zakresie w jakim było to konieczne do zrozumienia samej nowelizacji. Szczegółowej ocenie nie podlegał wyrok TK w sprawie K 47/15 stwierdzający niekonstytucyjność ustawy grudniowej, choć KW odnotowuje jego istnienie i poświęca mu kilka komentarzy (za późno zapadł, nie jest objęty wnioskiem Waszczykowskiego).

    2. KW odwołuje się do standardów europejskich i międzynarodowych, takich jak zasada rządów prawa czy podziału i równowagi władz, i w ich świetle ocenia ustawę grudniową. Wyraża też swoje poglądy o prawidłowej interpretacji polskiej Konstytucji (dalej: KRP).

    Tezy KW w nawiązaniu do sprawy K 47/15:
    3. Nie można obezwładniać TK ustawą. Ustawa który tym grozi powinna podlegać kontroli zgodności z KRP zanim zacznie być stosowana. Takim obezwładnieniem może być wprowadzenie kworum, którego TK nie może zachować (w tym wypadku 13 sędziów, gdy w TK zasiada 12).

    4. TK musi być w stanie zbadać zgodność każdej ustawy z KRP, również gdy ta dotyczy jego działania. Nie jest zasadny kontrargument o orzekaniu przez sędziów „we własnej sprawie”.
    5. Zwykła ustawa nie może uniemożliwiać TK wykonywanie jego zadań określonych w KRP. TK musi działać efektywnie, inaczej nie będzie w stanie zapewnić prymatu Konstytucji nad innymi aktami prawnymi.

    6. KW nie mogła szczegółowo zbadać wyroku TK z 9 marca 2016 r., jednak rozstrzygnięcie jest zgodne z wnioskami KW, omówionymi w dalszej części opinii.

    Analiza prawna ustawy grudniowej:
    7. Udział sędziów w pracach nad czerwcową ustawą o TK (projekt PO) w roli ekspertów jest w porządku, podobnie było np. w Austrii i Niemczech.

    8. Zdaniem KW art. 195 ust. 1 KRP określa wyraźnie, że TK głosuje zwykłą większością głosów, co dodatkowo potwierdza wieloletnia, utrwalona praktyka konstytucyjna i konsensus polskich konstytucjonalistów – większość ta nie może być zmieniona np. na 2/3 głosów zwykłą ustawą, wymagałoby to zmiany Konstytucji.

    9. Rozpatrywanie spraw ściśle według kolejności wpływu jest rozwiązaniem bez precedensu – wszystkie europejskie sądy europejskie mają furtki pozwalające na szybsze załatwienie pilnych spraw, np. grożących blokadą systemu politycznego, co ma obecnie miejsce w Polsce. TK też powinien mieć taką możliwość.

    10. Kworum 13 z 15 sędziów przy orzekaniu w pełnym składzie jest bardzo wysokie w porównaniu do trybunałów innych państw i może skutkować zablokowaniem procesu decyzyjnego TK i uniemożliwieniem jego skutecznego działania, zwłaszcza w kumulacji z innymi postanowieniami ustawy grudniowej.

    11. Większość 2/3 głosów lub inna większość kwalifikowana jest rzadkością w Europie i służy niemal wyłącznie do rozstrzygania spraw o szczególnym znaczeniu (np. delegalizacja partii politycznej w Niemczech). Ścisłe stosowanie tej zasady grozi jw. zablokowaniem procesu decyzyjnego TK, ponadto art. 195 ust. 5 KRP nie pozwala na taką zmianę (patrz pkt 8).

    12. Termin rozprawy (zgodnie z ustawą grudniową – nie wcześniej niż 3 miesiące od doręczenia uczestnikom zawiadomienia o jej terminie, 6 miesięcy w przypadku spraw orzekanych w pełnym składzie) musi być elastyczny, ponieważ TK powinien móc szybko reagować w pilnych sprawach. Państwa europejskie raczej nie stosują minimalnych terminów, a np. w Austrii zawiadomienie doręcza się na tydzień lub dwa przed rozprawą. W niektórych przypadkach tak długi termin może pozbawić rozstrzygnięcia TK skuteczności (gdy TK będzie orzekał dopiero „po szkodzie”). Brak wyjątków od ww. terminów narusza art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

    13. Łącznie zmiany wprowadzone ustawą grudniową osłabiają efektywność TK, przez co ten nie będzie w stanie gwarantować przestrzegania Konstytucji. TK nie mógłby też skutecznie chronić praw człowieka.

    14. KW sugeruje wprowadzenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy (Rząd motywował część zmian nieefektywnością TK i dowolnością w kolejkowaniu spraw).

    15. Sejm nie powinien mieć możliwości odwołanie sędziego TK przed upływem kadencji bez wyraźnej podstawy prawnej w Konstytucji.

    16. Zdaniem KW procedura powoływania sędziów TK powinna być zawarta w ustawie, podlegającej kontroli TK, a nie w Regulaminie Sejmu.

    ANALIZA PRAWNA – skład TK (sędziowie październikowi, grudniowi, zaprzysiężeni albo nie itd.)

    17. TK posiada obecnie 12 sędziów urzędujących i 2 zestawy po 3 sędziów nieorzekających, jeden przez PO-PSL, drugi przez PiS. Drugi zestaw został zaprzysiężony przez Prezydenta.

    18. Zdaniem KW, odebranie przysięgi przez Prezydenta nie jest warunkiem prawidłowości wyboru sędziów TK, ponieważ nie wymaga tego Konstytucja i przesądza to wyrok TK z dnia 5 grudnia 2015 r. (K 34/15).

    19. Zgodnie z polską Konstytucją, to TK, a nie Prezydent, jest ostatecznym arbitrem w sprawie interpretacji Konstytucji. Prezydent i inne organy państwa są zobowiązane wdrażać wyroki TK.

    20. Poprzedni Sejm nie miał obowiązku „odstąpienia” 3 sędziów październikowych nadchodzącemu nowemu Sejmowi, nie było takiego zwyczaju konstytucyjnego. Przypadek z 1997 r. był jednorazowy, a zwyczaje są efektem dłuższej praktyki.

    21. Nie powinno się wybierać sędziów i innych organów (np. Rzecznika Praw Obywatelskich) w „nieswoich” kadencjach. Jednocześnie należy respektować wybory organów kadencyjnych dokonane przez wcześniejszą władzę w ramach swojej kadencji (nawet jak się ich nie lubi).

    22. Rząd źle rozumie zasadę pluralizmu – sędziowie TK nie są reprezentantami wybierającej ich opcji politycznej, wręcz przeciwnie – mają „obowiązek niewdzięczności” wobec nich.

    23. Obecny konflikt o skład TK ma swoje źródło w działaniach poprzedniego Sejmu (PO-PSL). Jednak sędziowie grudniowi wybrani przez nowy Sejm zasiadają już w TK, dlatego nieuzasadnione jest dalsze „naprawianie” skutków niekonstytucyjności działań poprzedniego Sejmu.

    24. Rozwiązanie patu konstytucyjnego musi się opierać o Konstytucję odczytywaną zgodnie z interpretacjami TK, ponieważ jest to jedyny kompetentny organ do orzekania o treści KRP.

    25. Nowy Sejm powinien więc uznać prawidłowość wyboru 3 sędziów przez poprzedni Sejm, ponieważ miał on podstawę prawną w Konstytucji.

    26. KW wzywa Sejm do rozwiązania kryzysu w sposób zgodny z zasadą rządów prawa i wyrokami TK o ustawach dotyczących TK.

    27. KW nie podoba się pomysł Kukiza na zmianę KRP i wybór wszystkich sędziów od nowa. Jest to radykalne, nieuzasadnione i sprzeczne ze standardami europejskimi i międzynarodowymi.

    WNIOSKI KOŃCOWE

    28. Naruszenia KRP przez Sejmy obu kadencji opierają się na założeniu, że jak ma się większość to można robić wszystko, no bo co mi zrobisz? Taka praktyka przeczy modelowi systemu demokratycznego opartemu na rządach prawa i zasadzie podziału władz.

    29. Należy szanować instytucje publiczne, a nie traktować je jak konfitury władzy i przedłużenie partii.

    30. Większość ma obowiązek chronić interesy mniejszości, po to jest Konstytucja i prawo żeby mniejszości nie deptano.

    31. W dojrzałej demokracji nawet silna wola zmian musi się zmieścić w ramach Konstytucji. O tym czy te ramy zostały przekroczone orzeka TK, nikt inny.

    32. Przedstawiciele Prezydenta, Rządu czy Parlamentu nie powinni atakować personalnie sędziów i podważać ich autorytetu. Krytyka samego orzeczenia TK jest jak najbardziej dopuszczalna, nie zwalnia to jednak z obowiązku jego wykonania.

    33. Uchwały sejmu stwierdzające nieważność wyboru sędziów TK przez poprzedni Sejm oraz ustawy o TK z listopada i grudnia 2015 r. zostały uchwalone pochopnie i bez odpowiedniej debaty, pomimo doniosłości regulowanych zagadnień.

    34. Prezydent, Parlament, Rząd i TK powinni współpracować.

    35. KW wzywa wszystkie organy państwowe, a w szczególności Sejm, do uznania i pełnej realizacji wyroków Trybunału.

    36. Ustawa grudniowa wpływałaby negatywnie na skuteczność TK i podważałaby 3 podstawowe zasady Rady Europy – demokrację, prawa człowieka i rządy prawa.

    37. KW zaleca przeprowadzenie rzeczowej i zrównoważonej debaty dotyczącej reformy postępowania przed TK i jego organizacji oraz zasadności wprowadzenia maksymalnych terminów załatwiania spraw.

    38. KW zaleca nowelizację Konstytucji i wprowadzenie kwalifikowanej większości przy wyborze członków TK przez Sejm, przy ewentualnych „odstąpieniu” po 1/3 członków TK Prezydentowi i organom władzy sądowniczej.

    39. KW uważa że odmowa publikacji wyroku TK z 9 marca 2016 r. byłaby niezgodna z prawem i pogłębiłaby kryzys konstytucyjny.

    40. TK miał prawo rozstrzygnąć sprawę bez stosowania przepisów podlegających ocenie zgodności z KRP (uzasadnienie w części IV opinii KW).

    41. Publikacja wyroku TK i jego uznanie przez władze jest warunkiem wstępnym wyjścia z kryzysu konstytucyjnego.

    fin

    STRESZCZENIE DŁUGIE:
    ===================

    I. Wprowadzenie (pominięte – informacja o wniosku Waszczykowskiego, wizycie w Polsce itp.)

    II. Ogólne uwagi o zakresie opinii (formalne uwagi o tym czego opinia dotyczy, a czego nie)

    III. Chronologia (szczegółowa relacja o trzech ustawach o trybunale, poczynając od czerwcowej ustawy PO, ich zaskarżeniu, wyrokach TK, działaniach Sejmu, Rządu i Prezydenta, aż do 30 stycznia 2016 r. [czyli bez wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność drugiej ustawy PiS, grudniowej])

    IV. Wyrok K 47/15 (nawiasem mówiąc, błędny nagłówek, 14 zamiast 15 w sygnaturze)

    Informacja o sprawie przed TK dotyczącej ocenianej przez KW ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r., tzw. „ustawy naprawczej”. KW zwróciła uwagę na to, że TK nie mógłby zastosować zaskarżonej ustawy, ponieważ w jego składzie znajduje się obecnie 12 sędziów, a ustawa wprowadza kworum w liczbie 13. KW przypomniała swoje 2 wcześniejsze opinie, dla Rumunii i Albanii. Dotyczyły one wyłączenia z orzekania sędziów „we własnej sprawie”. Zdaniem KW, nie może to prowadzić do unieczynnienia TK i sytuacji, w której jakakolwiek ustawa nie będzie podlegała kontroli zgodności z konstytucją.

    Wracając do Polski, KW zwraca uwagę na decyzję TK z 14 stycznia 2016 r. o rozpatrzeniu wniosku ws. ustawy grudniowej bezpośrednio na podstawie Konstytucji. Uzasadnieniem jest fakt podlegania przez sędziów TK tylko Konstytucji (art. 195 ust. 1 KRP). Zdaniem KW, nawet bez tak konkretnej podstawy prawnej może to być uzasadnione szczególnym charakterem TK. Kompetencje TK wynikają z Konstytucji, a nie ze zwykłej ustawy, i dzięki nim TK ma zapewnić, że Konstytucja pozostanie najwyższym aktem prawnym. Ustawodawstwo o TK musi pozostawać w ramach Konstytucji i podlegać kontroli TK.

    Zwykła ustawa, która grozi zablokowaniem TK, musi podlegać kontroli zgodności z Konstytucją zanim zacznie być stosowana.

    Kończąc, w pkt 43 opinii KW zauważyła, że wyrokiem z dnia 9 marca 2016 r. TK stwierdził niezgodność ustawy grudniowej z Konstytucją. Komisja nie mogła szczegółowo zbadać tego wyroku, jednak werdykt (niezgodność ustawy z KRP) jest zgodny z wnioskami opinii KW. KW z żalem stwierdza, że Rząd ogłosił iż nie zamierza opublikować wyroku ze względu na naruszenie przepisów ustawy grudniowej przez TK podczas badania jej zgodności z KRP. Europejskie i międzynarodowe standardy nakazują jednak, aby wyrok TK został uznany (w przypisie powołanie się na wyrok Sądu Najwyższego USA).

    TUTAJ ZACZYNA SIĘ MIĘSO, NAJWAŻNIEJSZA CZĘŚĆ OPINII

    V. Analiza prawna (s. 8-22)

    Analiza dotyczy kluczowych uregulowań ustawy grudniowej, które wprost odnoszą się do efektywnego funkcjonowania TK. Analiza nie dotyczy m.in. zlikwidowania procedury stwierdzenia przeszkody w sprawowaniu urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, nawet jeśli były przedmiotem oceny w wyroku K 47/15.

    Odnosząc się do krytyki Rządu dotyczącej udziału sędziów TK w procedowaniu ustawy czerwcowej o Trybunale (projekt PO), KW zauważa, że jest to powszechna praktyka w Europie (przykłady z Niemiec i Austrii). Ponadto dwóch sędziów działających jako eksperci przy sporządzaniu projektu ustawy wyłączyło się z orzekania w sprawie K 34/15 (dot. ustawy czerwcowej). KW nie podziela krytyki udziału sędziów TK w tym procesie, jeżeli nie wykroczyli w swym działaniu poza rolę ekspertów.

    Omawiając rolę TK w polskiej Konstytucji, KW zwraca uwagę, że KRP nie reguluje szczegółowo trybu postępowania przed TK, jednak Konstytucja zawiera wyraźne gwarancje niezależności TK (art. 195 ust. 1), a wyroki TK są przegłosowywane większością głosów (drobna uwaga językowa – KW używa tutaj sformułowania „specific majority-requirement”; „specific” to nie „specyficzny” tylko określony, konkretny – KW nie podziela więc poglądu, że sposób głosowania nie jest określony w TK i może zostać zmieniony ustawą np. na 2/3 głosów).

    Następnie KW ocenia poszczególne rozwiązania ustawy.

    Rozpatrywanie spraw według kolejności wpływu (sequence rule). KW stwierdza, że znowelizowany art. 80 ust. 2 ustawy o TK nie rozstrzyga jednoznacznie, czy sprawy mają być rozstrzygane w kolejności wpływu (przepis mówi o wyznaczaniu terminów rozpraw albo posiedzeń niejawnych). Następnie KW obala argumentację rządu, że rozwiązanie to ma zapewnić prawo do rzetelnego procesu w rozsądnym terminie. Podobna zasada funkcjonuje w Luksemburgu, jednak w szczególnych przypadkach tamtejszy trybunał może rozpatrzyć sprawę poza kolejką. Ustawa grudniowa nie przewiduje takiej możliwości. KW zwraca też uwagę, że w niektórych sprawach TK może uznać, iż powinien się zwrócić do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wydanie orzeczenia prejudycjalnego w przypadku podejrzenia niezgodności aktu prawnej z prawem UE. Oczekiwanie na rozstrzygnięcie ze względu na zasadę kolejki TS UE w nieuzasadniony sposób wstrzymywałoby inne postępowania przed TK (co przeczy wcześniej przytoczonej argumentacji Rządu).

    Zdaniem KW, sądy konstytucyjne muszą mieć możliwość szybkiego rozstrzygnięcia pilnych spraw, w szczególności dotyczących funkcjonowania konstytucyjnych organów państwa, np. gdy występuje ryzyko blokady systemu politycznego, co ma obecnie miejsce w Polsce. Wymóg rozpatrywania spraw w ściśle chronologicznym porządku jest niezgodny z europejskimi standardami. TK musi mieć możliwość rozpatrzenia niektórych spraw poza kolejką. W celu przyspieszenia postępowań można za to wprowadzić maksymalny termin rozpatrzenia sprawy – np. w Belgii jest to 6 miesięcy od wpływu, przedłużane maksymalnie do roku.

    Wymagane przy głosowaniach kworum (co najmniej 13 z 15 sędziów przy orzekaniu w pełnym składzie). KW zauważa, że w porównaniu do innych państw europejskich jest to bardzo wysokie kworum. Ponadto w przypadku TK, w przeciwieństwie do trybunału w Austrii oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, brak jest mechanizmu zastępowania sędziów (w Austrii jest 6 sędziów „rezerwowych” – system wdrożono w związku z doświadczeniami lat 30., gdy trybunał został obezwładniony i wprowadzono dyktaturę, krótki artykuł dla zainteresowanych: Lech Garlicki: Jak w latach 1933 – 38 likwidowano austriacki Trybunał Konstytucyjny). Przyczyna niestosowania tak wysokiego kworum w innych państwach jest oczywista – ścisłe stosowanie takiej zasady wiąże się z ryzykiem zablokowaniem procesu decyzyjnego TK i uniemożliwieniem jego skutecznego działania. Ocena zgodności tego rozwiązania z europejskimi standardami nie jest jednak możliwa w izolacji i musi być dokonana w kontekście innych przepisów. Istotny jest ich łączny efekt.

    Większość 2/3 głosów. W większości państw europejskich wystarczająca jest zwykła większość głosów. Rząd powołuje się na wyjątki w tym zakresie, jednak robi to wybiórczo, nie uwzględniając ich szczegółowej charakterystyki.

    [ten akapit można pominąć – szczegółowe obalenie argumentów Rządu] Niemiecki Trybunał decyduje większością 2/3 głosów tylko w szczególnych przypadkach (m.in. o delegalizacji partii politycznej). Trybunał w Serbii głosuje większością 2/3 głosów tylko w przypadku wszczęcia postępowania z własnej inicjatywy – polski TK nie ma nawet takiej możliwości, zawsze działa z wniosku. Rosyjski Trybunał decyduje większością 2/3 głosów tylko przy wydawaniu abstrakcyjnych interpretacji konstytucji – przy badaniu zgodności z konstytucją konkretnych aktów prawnych stosuje się zwykłą większość. Czeski trybunał orzeka większością 9 z 15 sędziów (czyli 60% przy pełnym kworum) podobnie jak niemiecki, tylko w szczególnych przypadkach (np. zdrada stanu przez Prezydenta).

    Większość 2/3 głosów przy głosowaniu w pełnym składzie nie jest więc standardem europejskim, a ścisłe stosowanie takiej zasady wiąże się z ryzykiem zablokowaniem procesu decyzyjnego TK i uniemożliwieniem jego skutecznego działania (identyczne sformułowanie jak 3 akapity wyżej).

    Zdaniem KW, wbrew stanowisku Rządu, treść art. 190 ust. 5 KRP nie dopuszcza możliwości wprowadzenia kwalifikowanej większości w głosowaniach TK. Byłoby to sprzeczne ze sformułowaniem tego przepisu oraz z dotychczasową, utrwaloną praktyką stosowania KRP, znajdującą niemal jednogłośne potwierdzenie w poglądach polskich konstytucjonalistów. Zmiana tej praktyki nie może nastąpić w zwykłej ustawie, lecz wymaga zmiany Konstytucji. Zwykła ustawa o takiej treści narusza zasadę rządów prawa. O konstytucyjności tego rozwiązania orzeknie w sposób ostateczny TK.

    Ponadto KW zwróciła uwagę na niespójność znowelizowanej ustawy o TK – o konstytucyjności tych samych aktów prawnych w przypadku rozpatrywania indywidualnej skargi konstytucyjnej rozstrzyga się bowiem zwykłą większością w składzie 7 sędziów.

    Termin rozprawy. Zgodnie ze znowelizowanym art. 87 ust. 2 o TK, „Rozprawa nie może odbyć się wcześniej niż po upływie 3 miesięcy od dnia doręczenia uczestnikom postępowania zawiadomienia o jej terminie, a dla spraw orzekanych w pełnym składzie - po upływie 6 miesięcy”.

    Termin 3 miesięcy może nie mieć szczególnego znaczenia w większości przypadków – pozwala to sędziom i uczestnikom postępowania na przygotowanie się do rozprawy. Stosowanie minimalnego terminu nie jest jednak powszechne. Np. trybunał austriacki zawiadamia o rozprawie z 2-tygodniowym wyprzedzeniem, a w sprawach pilnych z 1-tygodniowym.

    Nie ma jednolitej, europejskiej zasady co do długości takiego terminu, jednak zasadą jest, że trybunały powinny mieć pewną swobodę w wyznaczanie terminów postępowania. Jest to szczególnie istotne w przypadkach kryzysów (przykład sprawy “Schleyer-Red Army Fraction”, gdy od decyzji niemieckiego trybunału zależało życie ludzi).

    Odgórne ustalenie tak długich terminów może pozbawić rozstrzygnięcia TK ich skuteczności, w wielu przypadkach czyniąc je bezsensownymi (po tak długim czasie). Nie ma żadnych wyjątków pozwalających TK na skrócenie tych terminów w pilnych sprawach. Zdaniem KW, jest to sprzeczne z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

    WNIOSKI OGÓLNE NA TEMAT KWESTII PROCEDURALNYCH. Każda z omawianych zmian jest problematyczna sama w sobie, jednak ich łączny efekt może poważnie osłabić efektywność TK poprzez ogromne utrudnienie procesu orzekania i spowolnienie postępowania przez Trybunałem. Oznacza to, że TK nie będzie efektywnym gwarantem Konstytucji. Połączenie większości 2/3 głosów, wysokiego kworum i zasady „kolejki” będzie miało poważne konsekwencje dla prawidłowego funkcjonowania TK.

    Sądownictwo konstytucyjne jest kluczowym elementem podziału władz w demokracji konstytucyjnej. Kombinacja omówionych wyżej zmian zagraża nie tylko rządom prawa, ale też działaniu systemu demokratycznemu, naruszają one bowiem równowagę władz. Zagrożone byłyby też prawa człowieka, ponieważ TK nie mógłby zapewnić, że krajowe ustawodawstwo tych praw nie narusza.

    W celu zwiększenia transparentności, przyspieszenia postępowania i likwidacji nieuzasadnionej dowolności przy ustalaniu kolejności rozpatrywania spraw, KW zaleca zastosowanie innych rozwiązań, zgodnych z zasadami rządów prawa, np. poprzez wprowadzenie maksymalnych terminów załatwienia spraw.

    Postępowania dyscyplinarne i odwoływanie sędziów. Zdaniem KW, nowe przepisy w tym zakresie są mocno dyskusyjne, bowiem mandat sędziego TK może zostać zakończony przez Sejm, czyli organ o charakterze politycznym. Takie uregulowania nie mogą być wprowadzane bez wyraźnej podstawy prawnej w Konstytucji.
    Usunięcie niektórych uregulowań z ustawy o TK. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości usunięcie art. 16 ustawy o TK, dotyczącego niezależności sędziów TK, miało na celu uporządkowanie ustawy, jest to bowiem powielenie art. 185 ust. 1 KRP. Zdaniem KW w obecnej sytuacji politycznej i w świetle kontrowersji konstytucyjnych, usunięcie tego artykułu jest złym sygnałem nadanym w złym momencie.
    Usunięcie art. 19 i 20 ustawy o TK było uzasadnione uregulowaniem procedur powoływania sędziów w Regulaminie Sejmu. Zdaniem KW jest to niefortunne, ponieważ akt ten nie podlega kontroli TK, pomimo doniosłości tych uregulowań dla sądownictwa konstytucyjnego.

    SKŁAD SĄDU (druga zasadnicza część analizy prawnej)

    [streszczenie wydarzeń, które doprowadziły do sporu o liczbę sędziów i prawidłowość ich powołania, można pominąć] Ustawa grudniowa była poprzedzona ustawą czerwcową poprzedniego Sejmu. Sejm usunął z projektu ustawy czerwcowej propozycję zgłaszania kandydatów na sędziów przez neutralne instytucje, takiej jak uniwersytety czy samorządy zawodów prawniczych, oraz wprowadził przepisy przejściowe w art. 137, pozwalające Sejmowi na wybranie tzw. sędziów grudniowych, na miejsca sędziów, którym kadencje kończyły się w grudniu 2015 r., po zakończeniu kadencji poprzedniego Sejmu (11 listopada 2015 r.). Pięciu sędziów zostało wybranych w dniu 8 października 2015 r., jednak Prezydent nie odebrał od nich ślubowania. Nowy Sejm uchwalił 19 listopada 2015 r. ustawę uchylającą ww. art. 137 i wprowadzającą art. 137a, pozwalający Sejmowi z mocą wsteczną wybrać wszystkich sędziów, którym mandat wygasał w 2015 r., w tym 3 sędziów „listopadowych”, na miejsca sędziów, których mandat wygasł za kadencji poprzedniego Sejmu. Prezydent podpisał ustawę następnego dnia. W dniu 25 listopada 2015 r. Sejm wydał uchwały stwierdzające nieważność wyboru 5 sędziów w dniu 8 października 2015 r., a 1 grudnia 2015 r. wybrał pięciu nowych, ignorując postanowienie zabezpieczające wydane przez TK. W nocy 2 grudnia 2015 r., Prezydent odebrał przysięgę od sędziów wybranych przez nowy Sejm, nie czekając na wyrok TK. Dzień później, 3 grudnia 2015 r., TK orzekł o zgodności z Konstytucją art. 137 ustawy o TK w odniesieniu do 3 sędziów, których mandat wygasał w dniu 6 listopada 2015 r., oraz o niezgodności z KRP w odniesieniu do 2 sędziów „grudniowych”. W dniu 9 grudnia 2015 r. TK orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 137a ustawy o TK. Następnie TK stwierdził niedopuszczalność zaskarżenia ww. uchwał Sejmu oraz dopuścił do orzekania dwóch sędziów wybranych przez nowy Sejm gdy otworzyły się wakaty „sędziów grudniowych”.

    W konsekwencji, TK posiada obecnie 12 urzędujących sędziów oraz 2 zestawy po 3 sędziów, których można nazwać sędziami październikowymi i grudniowymi (wg daty wyboru). Zdaniem Rządu, odebranie ślubowania od sędziów grudniowych przez Prezydenta jest decydującym argumentem o prawidłowości ich powołania. Jednakże procedura odbierania ślubowania od sędziów TK, w przeciwieństwie do ślubowań posłów i członków rządu, nie jest uregulowana w Konstytucji, a jedynie w ustawie o TK. W tym stanie prawnym, przysięga nie może być traktowana jako warunek prawidłowości wyboru sędziów TK. Odebranie przysięgi przez Prezydenta jest oczywiście ważne – również jako znak wierności Konstytucji – lecz ma charakter przede wszystkim ceremonialny.

    Warto zaznaczyć, że zgodnie z wyrokiem TK z dnia 9 grudnia 2015 r. kadencja sędziego TK rozpoczyna się w dniu jego wyboru przez Sejm, a nie odebrania od niego przysięgi przez Prezydenta. Ten wyrok powinien być zdaniem KW respektowany. Zgodnie z polską Konstytucją, to TK, a nie Prezydent, jest ostatecznym arbitrem w sprawie interpretacji Konstytucji. Prezydent i inne organy państwa są zobowiązane wdrażać wyroki TK.

    [następne punkty stanowią w większości odniesienie się KW do uzasadnień i argumentów Rządu]

    Zwyczaj konstytucyjny niepozwalający odchodzącej większości parlamentarnej wybierać sędziów po wyborach. Delegacja KW w Polsce została poinformowana, że w 1997 r. odchodząca większość sejmowa nie wybrała 3 sędziów TK, pomimo takiej możliwości. Zdaniem Rządu, był to precedens tworzący zwyczaj konstytucyjny, który poprzedni Sejm (VII kadencji) powinien zachować.

    Jako niepisana część Konstytucji, zwyczaj konstytucyjny nie jest łatwy do zidentyfikowania. We wcześniejszym raporcie KW stwierdziła, że zwyczaje konstytucyjne ewoluują w czasie i wyrażają się w zachowaniach i prawnych poglądach aktorów politycznych. W przypadku Polski, zidentyfikowanie zwyczaju konstytucyjnego na podstawie pojedynczego zdarzenia wydaje się przedwczesne. Organ uprawniony do zidentyfikowania takiego zwyczaju, czyli TK, nie zrobił tego w swoim wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r.
    TK stwierdził niezgodność z KRP art. 137 ustawy o TK, wprowadzonego ustawą czerwcową przez poprzedni Sejm. Warto zaznaczyć, że jest to zgodne z opinią, którą KW wydała w 2014 r. w stosunku do Słowacji.

    Niezgodne z zasadami demokracji jest wybieranie przez parlament osób na stanowiska publiczne, w tym sędziów TK, na przyszłość, poza okres własnej kadencji. Jednak vice versa, kolejny parlament musi respektować decyzje poprzedniego parlamentu o powołaniu osób na stanowiska publiczne (w domyśle - kadencyjne).

    Zasada pluralizmu. Rząd powoływał się na zasadę pluralizmu w stosunku do sądów konstytucyjnych. Jako uzasadnienie został przytoczony fragment opinii KW z 2009 r., zgodnie z którym partia rządząca nie powinna móc powołać wszystkich sędziów zgodnie ze swoimi preferencjami. Dlatego kadencje sędziów konstytucyjnych nie powinny się zbiegać z kadencjami parlamentów.

    KW przyznała, że regularnie rekomenduje stosowanie mechanizmów zapewniających równowagę w obsadzie sądów konstytucyjnych. Powołując się na raport z 19997 r. KW wyjaśniła jednak, że postulując pluralizm nacisk kładzie na niezależności sędziów i ich poszanowanie dla pluralizmu, a nie reprezentowanie przez sędziów interesów partyjnych.

    Rząd utrzymuje, że poprzednia większość mogła mianować sędziów przez 2 kadencje Sejmu. W konsekwencji, większość sędziów TK można obecnie postrzegać jako „opozycyjnych”. W tym rozumieniu miałaby zostać naruszona zasada pluralizmu, ponieważ odchodząca większość chciała zająć 14 z 15 miejsc w TK (to chyba błąd, pewnie chodziło o 13). Ten pogląd na TK, składający się z sędziów „należących” do jednej lub drugiej partii politycznej, wydaje się sprowadzać Trybunał do roli kolejnej izby parlamentu. Było to uderzająco widoczne na diagramie pokazanym KW, gdzie sędziowie zostali oznaczeni kolorami, niczym członkowie grup parlamentarnych. KW nie może podzielić takiego podejścia i ma trudności ze zrozumieniem celu wprowadzenia pluralizmu do TK, jeżeli ma to tylko oznaczać powołanie wystarczającej liczby własnych „reprezentantów” w TK. Ta logika zakłada, że taki partyjny pluralizm jest prawnie relewantny, lecz nie ma żadnej konstytucyjnej podstawy dla takiego poglądu.

    O ile członkowie parlamentu słusznie reprezentują idee partii politycznych, to ich rola jest znacząco odmienna od roli sędziów sądu konstytucyjnego. Sędziowie konstytucyjni mają „obowiązek niewdzięczności” wobec władz które ich wybrały. Pomimo wyboru przez partie, nie mogą nigdy reprezentować tych partii. Jako sędziowie są niezależni i lojalni wobec Konstytucji.

    Jest oczywiste, że obecny konflikt o skład TK ma swoje źródło w działaniach poprzedniego Sejmu. Należy jednak zaznaczyć, że dwóch sędziów grudniowych, wybranych przez nowy Sejm, zasiada już w TK. W związku z powyższym jest niezrozumiałe, dlaczego zmiany wprowadzone ustawą grudniową o TK miałyby nadal naprawiać skutki niekonstytucyjnych działań poprzedniej większości parlamentarnej.

    Rząd podnosi ponadto, że wszystkie 5 wakatów mogło przypaść na kadencję VIII Sejmu, gdyby Prezydent wyznaczył wcześniejszą datę wyborów. Jest to argument poniekąd hipotetyczny. Delegacja KW nie słyszała o żadnych zarzutach o celowym opóźnianiu przez Prezydenta daty ogłoszenia wyborów w celu umożliwienia Sejmowi VII kadencji na wybór 3 sędziów (dziwne zdanie, ale takie jest). Zgodnie z wyrokiem TK z dnia 3 grudnia 2015 r., daty zakończenia kadencji VII Sejmu i rozpoczęcia kadencji VIII Sejmu określiły które wakaty mogły być zapełnione przez odpowiednie kadencje parlamentu.

    Jako organ polityczny, Sejm jest najlepszym miejscem na rozpoczęcie dialogu sprzyjającego politycznemu rozwiązaniu sporu. Rozwiązanie obecnego patu musi się znaleźć, a w demokracji konstytucyjnej musi się ono opierać o Konstytucję wedle interpretacji Trybunału Konstytucyjnego, jako kompetentnego w tym zakresie ciała. Komisja Wenecka wyzywa więc Sejm do znalezienia rozwiązania opierającego się na zasadzie rządów prawa, respektującego wyroki Trybunału Konstytucyjnego.

    Decyzje sądu konstytucyjnego wiążące zgodnie z krajowym prawem konstytucyjnym muszą być respektowane przez inne organy polityczne; jest to standard europejski i międzynarodowy który jest podstawą zasady podziału władz, niezależności sędziowskiej i prawidłowego funkcjonowania rządów prawa. Jest to szczególnie aktualne w stosunku do rozstrzygnięć Trybunału w odniesieniu do sędziów październikowych i grudniowych. Poprzedni rząd, czyli obecna opozycja, musi uznać, że nie miała prawa wybrać tzw. sędziów grudniowych. Ich wybór przez Sejm VIII kadencji ma konstytucyjną podstawę prawną. Z drugiej strony, wybór sędziów październikowych przez Sejm VII kadencji również ma podstawę prawną i powinien być respektowany przez nowy Sejm.

    Podczas wizyty w Warszawie KW dowiedziała się o propozycji zmiany konstytucji, która przewiduje zakończenie kadencji wszystkich obecnych sędziów TK. Zdaniem KW tak radykalne rozwiązanie, nawet uchwalone przez większość konstytucyjną, byłoby jawnym naruszeniem europejskich i międzynarodowych standardów, w szczególności zasad rządów prawa i podziału władz.

    VI. Lojalna współpraca pomiędzy organami władzy państwowej.

    Jak pokazują wyroki TK, zarówno poprzednia jak i obecna większość sejmowa dopuściła się naruszeń Konstytucji, które zdają się być oparte na poglądzie, że zwykła większość parlamentarna może zmieniać sytuację prawną na swoją korzyść, wykorzystując pełnię konstytucyjnych ograniczeń, a nawet je przekraczając. Taka praktyka przeczy modelowi systemu demokratycznego opartemu na rządach prawa i zasadzie podziału władz.

    Informacje otrzymane w Warszawie oraz ogólna ocena sytuacji prowadzą do wniosku, że zwykła większość parlamentarna dąży do wpłynięcia na skład TK i procedurę jego postępowania metodami niezgodnymi z zasadą rządów prawa, stanowiącą standard europejski i międzynarodowy.

    Następnie KW przywołała fragmenty opinii z 2012 r. na temat Rumunii. W opinii tej stwierdzono m.in., że osoby zajmujące stanowiska publiczne były traktowane jako reprezentanci sił politycznych. Brak respektu dla instytucji w opinii KW wiązał się tam z brakami w kulturze politycznej i konstytucyjnej – lekceważeniu zasady lojalnej współpracy między instytucjami. Zdaniem KW niektóre zainteresowanych stron wyrażały pogląd, że wszystko co czyniono zgodnie z literą Konstytucji jest dopuszczalne. Podstawą tego poglądu mogło być stwierdzenie, że większość może robić cokolwiek chce, ponieważ jest większością. Jest to oczywiste niezrozumienie demokracji. Demokracja nie może zostać zredukowana do rządów większości; rządy większości są ograniczone przez Konstytucję i prawo, przede wszystkim w celu ochrony interesów mniejszości. Oczywiście większość kieruje państwem podczas swojej kadencji, jednak nie może podporządkowywać sobie mniejszości; ma bowiem obowiązek szanować tych, którzy przegrali ostatnie wybory.

    Wymagane jest dojrzałe rozumienie demokratycznych instytucji, które akceptuje że nawet pęd do politycznych reform musi zmieścić się w granicach Konstytucji, a o tym, czy granice te zostały przekroczone orzeka kompetentny do tego organ, którym jest Trybunał Konstytucyjny.

    KW została również poinformowana o zniesławiających oświadczeniach skierowanych rzekomo przeciwko członkom TK. Znów fragment opinii w sprawie Rumunii może być w tym zakresie aktualny.

    62. Oświadczenia, pochodzące od Prezydenta czy członków Rządu lub Parlamentu, podważające wiarygodność sędziów budzą poważne obawy, nawet jeśli formalnie nie uniemożliwiają sędziom sprawowania mandatu. Nawet jeśli oświadczenia te zostaną później wycofane, szkody wyrządzone instytucjom państwa i tak pozostają. 63. Organ publiczny w sferze działań publicznych nie cieszy się tą samą wolnością wypowiedzi co jednostka, której zadania publiczne nie zostały powierzone. Organy państwowe mogą oczywiście publicznie nie zgadzać się z wyrokiem Sądu Konstytucyjnego, lecz czyniąc to powinny wyraźnie zadeklarować implementację wyroku, a krytykę powinny ograniczyć do samego orzeczenia. Wycieczki personalne wobec wszystkich lub konkretnych sędziów są oczywiście niedopuszczalne i naruszają pozycję władzy sądowniczej oraz publiczne poważanie której ta wymaga. 64. Niezależność i neutralność Sądu Konstytucyjnego jest zagrożona gdy inne państwowe instytucje oraz lub ich członkowie atakują go publicznie. Ataki takie zaprzeczają pozycji Sądu jako gwaranta obowiązywania Konstytucji jako najwyższego aktu prawnego (…) i są także problematyczne z punktu widzenia konstytucyjnie zagwarantowanej niezależności i nieusuwalności sędziów Sądu (…). 65. Kolejnym aspektem należnego szacunku wobec Sądu Konstytucyjnego jest wykonywanie jego wyroków. Nie tylko zasada rządów prawa lecz także europejskie dziedzictwo konstytucyjne wymaga przestrzegania i efektywnego wdrażania rozstrzygnięć sądów konstytucyjnych…

    Kończąc, jest oczywiste zdaniem KW, że uchwały Sejmu z dni 25 listopada i 2 grudnia 2015 r. oraz nowelizacje ustawy o TK z dni 17 listopda i 22 grudnia 2015 r. zostały uchwalone pochopnie i bez wystarczającej kontroli ze strony Parlamentu. Ta pośpieszna procedura nie pozwalała nawet na dostateczną konsultację z opozycją i społeczeństwem obywatelskim. Reformy instytucjonalne, jak ta dotycząca TK, powinny podlegać szczegółowemu sprawdzeniu, a opinie wszystkich zainteresowanych podmiotów powinny zostać poddane rozwadze. Nawet jeśli Parlament nie jest zobowiązany zastosować się do nich, to wkład ten może zapobiec pomyłkom, mogącym udaremnić cel regulacji. Pośpieszne wdrożenie nie może być uzasadnione „złymi precedensami” poprzedniej większości parlamentarnej. Nowelizacje ustawy o TK z listopada i grudnia 2015 r. dotyczyły kwestii instytucjonalnych i jako takie wymagały przeprowadzenia pełnej debaty parlamentarnej. Proces legislacyjny w tych przypadkach należy ocenić negatywnie.

    Komisja Wenecka wzywa polskie władze do kierowania się zasadą lojalnej współpracy między organami państwa w relacji między Prezydentem, Parlamentem, Rządem i Trybunałem Konstytucyjnym.

    VII. WNIOSKI. (trochę powtórzeń, wyróżniłem istotniejsze fragmenty)

    Niniejsza opinia, sporządzona na wniosek Ministra Spraw Zagranicznych RP, jest oceną sytuacji konstytucyjnej wynikającej z nowelizacji ustawy o TK z dnia 22 grudnia 2015 r. Ponieważ nowelizacja została podjęta w celu zakończenia sporu dotyczącego powoływania sędziów TK, opinia odnosi się do tej sytuacji w zakresie koniecznym do zrozumienia samej nowelizacji.

    Demokracje konstytucyjne wymagają podziału i równowagi władz. Tam gdzie został ustanowiony sąd konstytucyjny, jednym z centralnych elementów zapewnienia tej równowagi jest niezależność tego sądu, którego rola jest szczególnie ważna w okresach funkcjonowania silnych większości parlamentarnych. Dlatego KW z zadowoleniem odnotowuje, że wszyscy rozmówcy podczas wizyty delgacji KW w Polsce deklarowali swoje przywiązanie do roli TK jako gwaranta Konstytucji. Jednakże dopóki kryzys konstytucyjny nie zostanie rozwiązany a TK nie będzie mógł efektywnie wykonywać swoich zadań, oprócz rządów prawa zagrożone będą także demokracja i prawa człowieka.

    Rozwiązanie konfliktu co do składu TK, którego źródłem jest działalność poprzedniego Sejmu, musi się znaleźć. KW wzywa większość parlamentarną i opozycję do zrobienia wszystkiego w celu znalezienia tego rozwiązania. W państwie funkcjonującym zgodnie z zasadą rządów prawa, rozwiązanie to musi się opierać na obowiązku przestrzegania i pełnej realizacji wyroków TK. KW wzywa więc wszystkie organy państwowe, a w szczególności Sejm, do uznania i pełnej realizacji wyroków Trybunału.

    Postanowienia ustawy grudniowej o TK, wpływające na efektywność funkcjonowania TK, zagroziłyby nie tylko rządzom prawa, lecz także działaniu systemu demokratycznemu, jak zostało to wyżej wyjaśnione. Nie mogą być one uzasadnione jako działanie naprawcze wobec braku „pluralizmu” w składzie TK. Zamiast przyspieszać prace TK, zmiany te, w szczególności analizowane łącznie, mogą doprowadzić do poważnego spowolnienia TK i uczynić go nieefektywnym strażnikiem Konstytucji.

    Osłabienie skuteczności TK podważy trzy podstawowe zasady Rady Europy: demokrację – z uwagi na brak podstawowego mechanizmu podziału i równowagi władz; prawa człowieka – z uwagi na osłabienie dostępu jednostek do TK i wynikające z tego pozbawienie ochrony prawnej; rządy prawa – ponieważ TK, który jest centralnym elementem systemu sądownictwa w Polsce, stałby się nieskuteczny. Paraliżowanie sądu konstytucyjnego jest niedopuszczalne i usuwa kluczowy mechanizm zapewniający rozwiązanie potencjalnych konfliktów z europejskimi i międzynarodowymi normami i standardami, które mogą być rozwiązane na poziomie krajowym bez potrzeby odwoływania się do europejskich lub innych ponadnarodowych sądów, które są przeciążone a także oddalone od lokalnych realiów (to zdanie jest mało zrozumiałe również w oryginale).

    Dodatkowo, KW zaleca Polsce przeprowadzenie opartej na zasadach i zrównoważonej debaty, zapewniającej wystarczająco dużo czasu dla pełnego uczestnictwa wszystkim instytucjom, dotyczącej reformy procedury postępowania i organizacji TK, oraz tego, czy i w jakich postępowaniach należałoby wprowadzić maksymalne terminy załatwiania spraw.

    Pomimo iż nie jest to najlepszy moment na dyskusję o zmianie Konstytucji, KW niemniej zaleca jej nowelizację w celu wprowadzenia kwalifikowanej większości przy wybieraniu członków TK, wraz z mechanizmem zapobiegającym impasom w tej procedurze.

    Dopuszczalną alternatywą byłoby wprowadzenie systemu, w którym po 1/3 sędziów TK wybiera każda z trzech władz: Prezydent, Parlament i organy władzy sądowniczej. Jednak również w tym systemie należałoby wprowadzić wybór sędziów kwalifikowaną większością w przypadku Parlamentu.

    Niestety Rząd zapowiedział, że nie ogłosi wyroku TK z dnia 9 marca 2016 r., ponieważ TK nie zastosował przepisów ustawy grudniowej o TK. Część IV (analiza prawna) niniejszej opinii czytelnie wyjaśnia, dlaczego TK musiał rozstrzygnąć sprawę bez stosowania przepisów podlegających ocenie zgodności z Konstytucją. W konsekwencji, wyrok 12 sędziów (podpisany przez wszystkich sędziów, również dwoje składających zdania odrębne) jest zgodny z polskim prawem konstytucyjnym.

    Odmowa publikacji wyroku K 47/15 z dnia 9 marca 2016 r. byłaby nie tylko niezgodna z zasadą rządów prawa, takie bezprecedensowe działanie pogłębi kryzys konstytucyjny rozpoczęty powołaniami sędziów TK jesienią 2015 r. i ustawą o TK z dnia 22 grudnia 2015 r. Przestrzegania wyroków TK wymaga zarówno polska Konstytucja jak standardy europejskie i międzynarodowe. Publikacja wyroku i jego uznanie przez władze jest warunkiem wstępnym wyjścia z kryzysu konstytucyjnego.

    Komisja Wenecka pozostaje do dyspozycji polskich władz w razie dalszej potrzeby, zwłaszcza w sprawie ewentualnych reform w konsekwencji wyroku TK.

    fin

    CYTATY:

    A simple legislative act, which threatens to disable constitutional control, must itself be evaluated for constitutionality before it can be applied by the court. Otherwise, an ordinary law, which simply states “herewith, constitutional control is abandoned - this law enters into force immediately” could be the sad end of constitutional justice. The very idea of the supremacy of the Constitution implies that such a law, which allegedly endangers constitutional justice, must be controlled – and if need be, annulled – by the Constitutional Tribunal before it enters into force.

    Against the background of the comparative overview above, a decision quorum of two-thirds is clearly not the general rule for plenary or chamber decisions in constitutional courts in Europe. Such a very strict requirement carries the risk of blocking the decision-making process of the Tribunal and of rendering the Constitutional Tribunal ineffective, making it impossible for the Tribunal to carry out its key task of ensuring the constitutionality of legislation.

    There is no uniform European rule regarding a concrete length for time limits for hearings, but there is a rule that the court needs discretion in setting time limits for proceedings and notably in setting dates for public hearings. In particular, in times of crisis, constitutional courts need flexibility.

    While each of the procedural changes examined above is problematic on its own, their combined effect would seriously hamper the effectiveness of the Constitutional Tribunal by rendering decision-making extremely difficult and slowing down the proceedings of the Tribunal. This will make the Tribunal ineffective as a guarantor of the Constitution. The requirement of a two-thirds majority, combined with a high quorum of presence and the sequence rule of dealing with cases, have severe consequences on the proper functioning of the Constitutional Tribunal.

    Constitutional justice is a key component of checks and balances in a constitutional democracy.”(23) Against this background, the effects of the Amendments, notably in their combination, endanger not only the rule of law, but also the functioning of the democratic system, because they could render an important factor of checks and balances ineffective. Human rights would be endangered since the right to a fair trial before an independent court (24) – the Constitutional Tribunal – is compromised as well as the Tribunal’s ability to ensure that national legislation respects human rights.

    It must be recalled that the judgment of 9 December 2015 held that the beginning of the judges of the Tribunal’s term of office is their election by the Sejm (possibly a later date if the election process takes place before the vacancy occurs), not the solemn moment of the oath-taking. This judgment must be respected. Under the Polish Constitution, the Constitutional Tribunal and not the President is the final arbiter in cases involving the interpretation of the Constitution. The President of the Republic and the other State authorities have a responsibility to ensure the implementation of the Tribunal’s judgments.

    The appointment of constitutional court judges by Parliament representing the people confers democratic legitimacy on the judges and the Court. As the composition of Parliament changes after elections, the new Parliament must not be deprived of its power to take its own decisions on issues that arise during its mandate. It would be in conflict with democratic principles if Parliament could choose public officials including judges (far) in advance even if the term of office expires within the term of office of the subsequent term of Parliament. Vice versa, the subsequent Parliament has to respect the decisions of the former Parliament with regard to appointments of public officials.

    This view of the Constitutional Tribunal with judges “belonging” to one party and other judges “belonging” to the other party seems to equate the Tribunal with another chamber of Parliament. This was strikingly visible when the judges were marked in a particular colour in the charts presented to the Venice Commission delegation as if they were a group in Parliament. The Venice Commission cannot subscribe to such an approach and it has difficulty understanding the aim of establishing “pluralism” in the Constitutional Tribunal if this just means appointing a sufficient number of one’s own “representatives” to the Tribunal. This logic seems to assume that a lack of such party pluralism is legally relevant, but there is no constitutional basis for such a concept. (...) Constitutional judges have a “duty of ingratitude” towards the authority that elected or appointed them. They may well be nominated by a party and elected by the MPs of that same party, but they can never represent that party. As judges, they are independent, their loyalty is to the Constitution, not to those who have elected them.

    A mature understanding of constitutional institutions is required, which accepts that even after a strong impetus for political reform, such reform has to remain with the limits of the Constitution and it is for the competent organ, the Constitutional Tribunal, to decide when these limits have been overstepped.

    The provisions of the Amendments of 22 December 2015, affecting the efficiency of the Constitutional Tribunal, would have endangered not only the rule of law, but also the functioning of the democratic system, as set out above. They cannot be justified as a remedial action against an absence of “pluralism” in the composition of the Tribunal. Rather than speeding up the work of the Tribunal these amendments, notably when taken together, could lead to a serious slow-down of the activity of the Tribunal and could make it ineffective as a guardian of the Constitution.

    Crippling the Tribunal’s effectiveness will undermine all three basic principles of the Council of Europe: democracy – because of an absence of a central part of checks and balances; human rights – because the access of individuals to the Constitutional Tribunal could be slowed down to a level resulting in the denial of justice; and the rule of law – because the Constitutional Tribunal, which is a central part of the Judiciary in Poland, would become ineffective.

    Regrettably, the Government announced that it would not publish the judgment of the Constitutional Tribunal of 9 March 2016 because the Tribunal did not follow the procedure foreseen in the Amendments. Section IV of this opinion clearly sets out why the Tribunal had to decide on the basis of the Act without applying the very Amendments which were the subject of constitutional control. As a consequence, a judgment by the twelve sitting judges (all of which signed the judgment, even if two of them dissented) has not fallen short of Polish Constitutional law.

    The publication of the judgment and its respect by the authorities are a precondition for finding a way out of this constitutional crisis.

    Streszczenie w wersji TL;DR:
    ======================

    1. Nie można z***bać TK ustawą, TK może nie stosować przepisów podlegających kontroli (czyli ustawy grudniowej).

    2. TK może orzekać „we własnej sprawie”, wszystkie ustawy podlegają jego kontroli (jak się to komuś nie podoba, to niech zmieni Konstytucję).

    3. TK mógł orzekać w składzie 12 sędziów, bo żeby orzekać w składzie 13 musiałby zaprzeczyć własnemu orzeczeniu i przyjąć jednego sędziego od nowego Sejmu wybranego na zajęte miejsce.

    4. Poprzedni Sejm źle wybrał 2 sędziów (są już na ich miejsce nowi od obecnego Sejmu), ale prawidłowo wybrał 3 sędziów i nowe władze powinny ich dopuścić do TK.

    5. Wszystkie rozwiązania ustawy grudniowej analizowane łącznie paraliżują TK i nie pozwalają mu na efektywne pełnienie roli gwaranta przestrzegania Konstytucji, w szczególności na reagowanie w pilnych sprawach (np. Sejm uchwala nową ordynację wyborczą, która gwarantuje PiS-owi zwycięstwo w wyborach za 3 miesiące, a TK nic nie poradzi, bo rozprawę może wyznaczyć najwcześniej za pół roku).

    6. TK ma monopol na interpretowanie Konstytucji, rozwiązanie kryzysu musi być zgodnie z Konstytucją i wyrokami TK (innymi słowy, nie ma zgody na ustępstwa prowadzące do naruszenia KRP).

    7. Beata, publikuj!

    8. Pomysł Kukiza na zmianę Konstytucji i wybór wszystkich sędziów od nowa jest do dupy.

    fin

    EDIT#1: formatowanie. Uczę się wykopu (ʘ‿ʘ)

    #europa #tklive #prawo #polityka #komisjawenecka #neuropa
    pokaż całość

...to tylko najnowsze aktywności użytkownika ASZ1000

Zobacz wszystkie dodane znaleziska, komentarze i wpisy korzystając z menu powyżej.