•  

    W Internecie, także tu ma mirko, często spotykam się z błędnym rozumieniem tego czym jest Śląsk. Tak też było wczoraj i to dwa razy :) I to właśnie skłoniło mnie do napisania tego wpisu.

    Wg mnie istnieją trzy grupy ludzi błędnie myślących o Śląsku jako regionie. Pierwsza utożsamia go jako tę część Górnego Śląska, która należała do Polski w okresie II RP. Jest to całkiem sensowne, gdyż jest to rejon z największym odsetkiem ludności rodzimej. To tam są kopalnie, hanysi i używa się gwary. Przy czym ludzie ci uważają, że tylko to jest prawdziwy Śląsk, a taki np. Dolny Śląsk, to już jakiś zupełnie inny twór. Druga grupa Śląskiem określa cały Górnośląski Okręg Przemysłowy, także jego część wschodnią, małopolską z takimi "śląskimi" miastami jak Sosnowiec czy Dąbrowa Górnicza. Jest i trzecia grupa, czyli ludzie którzy stawiają znak równości między Śląskiem i obecnym województwem Śląskiem. Nie ukrywam, że ta grupa denerwuje mnie najbardziej, bo naprawdę dziwnie się czuje kiedy czytam albo słyszę, że np. Częstochowa leży na Śląsku. Oczywiście dla wszystkich tych grup stolicą Śląska są Katowice.

    A jak jest naprawdę? Śląsk dzieli się zwyczajowo na dwie części zwane Dolnym Śląskiem i Górnym Śląskiem. I są to równoprawne.Jasne, że to na Górnym jest więcej autochtonów, jest więc jakby bardziej wiarygodny historycznie. Największym miastem tej krainy jest Wrocław i to on jest też powinien być uważany stolicę całego Śląska. Nie przypadkowo klub sportowy "Śląsk" jest właśnie we Wrocławiu :)
    A jakie są granice Śląska jako krainy historycznej? Dobrze to widać na mapce z Wikipedii, na której nałożono obszar Śląska na współczesną mapę administracyjną Polski. Jest to Śląsk w granicach z 1740 roku. Widzimy, że nie cały Śląsk znajduje się w granicach Polski. Całkiem duża część leży w Republice Czeskiej. A pewien mały fragment ciągle jest po niemieckiej stronie granicy. Do Śląska nie należy natomiast ziemia kłodzka, będąca historycznie częścią Czech rozumianych jako kraina historyczna. Także zachodni fragment województwa dolnośląskiego ze Zgorzelcem i Bogatynią, to historycznie Łużyce. Do Śląska należy natomiast południowa część województwa lubuskiego z Zieloną Górą. W północnej części uwagę zwraca otoczona Brandenburgią tzw. enklawa świebodzińska, nie połączona z resztą regionu.

    Śląsk znajduje się więc aż w pięciu polskich województwach. Ale żadne nie jest czysto śląskie. Np. w opolskim śląskie nie są gminy Praszka i Rudniki należące do ziemi wieluńskiej. Niewielkie fragmenty Śląska znajdują się też w województwie wielkopolskim. Są to fragmenty Dolnego Śląska przyznane Polsce w 1919 roku na mocy traktatu wersalskiego. Ta zmieniona granica utrwaliła się do dziś. A samo województwo śląskie jak widać jest śląskie tak mniej więcej w połowie. Osobiście uważam, że to najmniej fortunna nazwa województwa. Jest myląca i utrwala stereotypy w postrzeganiu Śląska jako regionu.

    Warto jeszcze dodać, że po roku 1740 większość Śląska przeszła z rąk monarchii habsburskiej do Prus. I to właśnie wtedy włączono do pruskiego Śląska ziemię kłodzką a także fragmenty Łużyc. Enklawa świebodzińska została włączona do Brandenburgii. Co ciekawe po II wojnie światowej Czesi chcieli zrewidować tę granicę i odzyskać ziemię kłodzką. Mapkę Śląska jako prowincji w Prusach dodałem w pierwszej odpowiedzi.

    #historia #slask #dolnyslask #gornyslask

    źródło: upload.wikimedia.org