•  

    pokaż komentarz

    Nie musiało gdyby beton zawiadomił w jakikolwiek sposób o nadchodzącej burzy że strony słowackiej.

  •  

    pokaż komentarz

    Krzyż można wymienić na plastikowy, lub usunąć, bo tylko szpeci krajobraz, łańcuchy zmienić na kompozytowe, maszty odgromowe ("piorunołapy") ustawić od strony od której turyści nie wchodzą. Bezpieczeństwo było by od razu, o kilka klas wyższe. Samo ostrzeganie niewiele zmieni, bo pogoda zmienia się tam dość gwałtownie i sytuacje będą się powtarzać, ponieważ turystyka w tej okolicy jest masowa, może dlatego, że ludzie uświadomili sobie, że wejść jest tam stosunkowo łatwo, nawet mieli taki serial czy film "w szpilkach na Giewoncie" ( ͡° ͜ʖ ͡°)

    •  

      pokaż komentarz

      @pompki: A może po prostu zakazać wszelakiego chodzenia po górach? Przecież to niebezpieczne bo seba z karynką mogą się zgubić na drodze do morskiego. Albo mniej drastycznie - wprowadzić testy psychologiczne dla wszystkich, którzy chcą wyjść w góry. Albo zrównać z ziemią, będzie płasko dla wszystkich ( ͡º ͜ʖ͡º)

    •  

      pokaż komentarz

      @Mars_is_flat: Dlaczego zakazywać? Niech sobie chodzą, byle nie śmiecili. Jeśli możemy zwiększyć bezpieczeństwo poprzez stosunkowo niskie nakłady, jak wywalenie z Giewontu zbędnego żelastwa to powinniśmy to zrobić. Kwestią czasu jest powtórzenie ostatniej sytuacji, jeśli nie podejmie się takich działań. Do pewnego stopnia ktoś powinien być odpowiedzialny za kwestie bezpieczeństwa turystów w górach i teoretycznie tak jest, a w praktyce ne zadbano o zwiększenie standardów w tym miejscu od dziesiątek lat. To jest kilkadziesiąt lat zaniedbań, tak można by podsumować! Głupotą by było nie wyciągniecie wniosków na przyszłość i nie poprawienie obecnego stanu rzeczy.

    •  

      pokaż komentarz

      @pompki: Do czego uziemią łańcuchy, jak nie będzie krzyża? "Zabezpieczenia" idą na samą górę i są metalowe, więc jeśli zacznie walić w szczyt, brak krzyża niewiele zmieni.

    •  

      pokaż komentarz

      @pompki: Ale wiesz, że wyładowanie w swojej początkowej fazie ma charakter elektrostatyczny i nawet jak krzyż będzie z kompozytu epoksydowo szklanego to jego ostre krawędzie będą powodowały kumulowanie ładunku elektrycznego i ściągały pioruny? Dla pioruna który ma do przebycia setki metrów powietrza nie zrobi różnicy 30m obiekt wykonany z izolatora i jak ma przywalic to przywali, a z krzyża zostaną wtedy strzępy i odłamki które ranią ludzi pod nim.

    •  

      pokaż komentarz

      @pompki: już to tłumaczyłem.

      Czy z krzyżem czy nie wyładowania i tal będą.

      Czy z materiału czy z metalu, fizyla jest nieubłagana. Efekt naskórkowy, przewodnictwo skaly, deszcz i tak spowodują porażenia

    •  

      pokaż komentarz

      @Xaveri: A skały po usunięciu krzyża nie będą ściągać piorunów? A krzyż ma 17,5m

    •  

      pokaż komentarz

      @KrS1: Najprościej powiedzieć, że się nie da, po co myśleć i pracować, można postawić krzyż i modlić się o bezpieczeństwo czy spokojną śmierć ( ͡° ͜ʖ ͡°). Odpowiednie odprowadzenie ładunków pozwoliło by zniwelować ryzyko w zasadzie do zera, nie jest to jakieś wielkie wyzwanie projektowe.

    •  

      pokaż komentarz

      @pompki: to zaproponuj rozwiązanie. Olejmy ekonomie, jakbyś to wykonał. Pytanie w 100% poważne.

    •  

      pokaż komentarz

      @pompki: gdyby tam nie bylo metalowego krzyża ofiar było by wiecej. Zacznijmy od tego

  •  

    pokaż komentarz

    https://www.tvn24.pl/krakow,50/tragedia-w-tatrach-prokuratura-wszczyna-sledztwo-w-sprawie-burzy-na-giewoncie,963451.html

    Szkoda że zamiast robić coś sensownego prokurator zapewne będzie się tradycyjnie zajmował szukaniem haków na ratowników i zadawał inteligentne pytania typu: "Dlaczego wylecieliście o xx:xx a nie 2 minuty wcześniej?" i doszukiwał sie wszędzie przekroczenia uprawnień, złamania przepisów i czegokolwiek za co tylk mógłby komuś utrudnić życie. Chciałbym się mylić, ale niestety wiem jak to działa w przypadku strażaków, prokurator to niestety w zdecydowanej większości zawracacz dupy którego nie interesuje nic sensownego a chyba jedynie oskarżanie wszystkich o wszystko marnujący w ten sposób czas ludzi robiących coś sensownego i do tego za pieniądze z podatków tych ludzi ( ͡° ʖ̯ ͡°)

  •  

    pokaż komentarz

    sorry chłopaki klocicie się tak debilnymi argumentami że podsumuje to. o godzinie 7-8 rano było wiadomo w IMGW że będą burze nad Tatrami, nie ważne jak mocno elektryczne - będą. koniec kropka. na radarach pojawiały się już o godzinie 8-sprawdziłem. jeśli bym wychodził w ten dzien w góry to bym sobie darowal albo wyszedł wcześniej. mam relacje od jednej dziewczyny co często wychodzi w góry i ostrzegała ludzi z dziećmi idacymi w górę że idzie burza, to jeszcze ja zwyzywali że straszy dzieci (✌ ゚ ∀ ゚)☞
    to była bolesna nauczka na całe życie i niezycie.. niech będzie przestroga na przyszłość dla niektórych. niektórych bo wczoraj byłem w drodze na Skrzyczne i ostrzegałem że idzie burza, jednak ludzie mówili że zdąża w 1.5h dojść :)) my zeszlismy najszybciej jak się dało, mimo że niestety burza zaczęła się cofać jak już byliśmy w połowie drogi powrotnej ¯\(ツ)/¯ czy żałuję? ni nie. bo nie chciałbym kucac na 2 nogach na grani Skrzycznego w burze ryzykując życie moje, znajomych i dziewczyny. no ale to trzeba mieć mózgu trochę..

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: Przeciętny człowiek to sobie prognozy pogody w radio słucha albo TV ogląda. Taką prognozę uznaje za wystarczającą. Jak tam mu jak krowie na miedzy nie wyłożą, żeby nie właził w góry bo będzie burza to uzna że droga wolna.Na IMGW praktycznie nikt nie zagląda.
      Nie ma co wyzywać od debili, przypierdzielać sie do krzyża tylko wyciągnąć wnioski i poprawić system ostrzegania, żeby nawet ktoś kto pierwszy raz w życiu widzi góry wiedział, ze ma zostać na dole. Komunikaty ostrzegawcze nadawać dokładniej do kilku nadajników telefonii komórkowej i tyle.
      Jak to będzie za mało to nawet syreny takie jak ma OSP zainstalować pod krzyżem i na innych szczytach:)

      Błędy każdy popełnia ale prawdziwą głupotą jest niewyciąganie z nich wniosków.

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: zobacz jak wiele dni w lecie ma prognozowane burze w Tatrach. Ja od dziecka bylem uczony ze sa bardzo czeste i trzeba po prostu zabierac peleryne przeciwdeszczowa.
      Bop samych gwaltownych ulew i burz nie unikniesz.

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: skrzyczne na śląsku? Jeśli tak, to gdzie tam jest grań?

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: To jest komentarz, który w zasadzie zamyka dyskusję nad krzyżem i łańcuchami w górach. Jeśli ludzie nie zmądrzeją i nie zaczną się przygotowywać do takich wypraw to dalej będą trupy w górach. Bo przerzucać argumentami, że to krzyż przyciąga, a to może jednak skład gleby będą się jajogłowi jeszcze długo, a wynik takich dyskusji i tak zdrowego rozsądku nie zastąpi.

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: Przeciętny człowiek to sobie prognozy pogody w radio słucha albo TV ogląda. Taką prognozę uznaje za wystarczającą. Jak tam mu jak krowie na miedzy nie wyłożą, żeby nie właził w góry bo będzie burza to uzna że droga wolna.Na IMGW praktycznie nikt nie zagląda.

      @ZapomnialWieprzJakProsiakiemByl: To taki przeciętny człowiek nie powinien wychodzić w góry. I nie trzeba zaglądać na stronę IMGW jest wiele aplikacji z radarami pogody i czasami nawet taka pierdoła może uratować. Ale co się dziwić - jak dla niektórych zdjęcie uśmiechu bombelka na szczycie góry jest ważniejsze niż jego zdrowie to nic takim nie wbije do głowy takiej prostej rzeczy.

    •  

      pokaż komentarz

      @retsam84: Właśnie też się zastanawiam

    •  

      pokaż komentarz

      @ZapomnialWieprzJakProsiakiemByl:

      Nie ma co wyzywać od debili, przypierdzielać sie do krzyża tylko wyciągnąć wnioski i poprawić system ostrzegania

      Nic Ci nie da system ostrzegania przy takiej mentalności.

      Chodzę w góry bardzo często, siłą rzeczy wielokrotnie schodziłem przedwcześnie z obawy przed burzą. Te widać czy słychać wcześniej, zanim dotrą do miejsca, w którym się znajdujemy.

      Parę lat temu ostrzegałem ludzi których mijałem, gdy schodziłem. Mówiłem im, że tam gdzie idą, za chwilę będzie niebezpiecznie. Teraz odpuściłem, nie odzywam się. Nie na to sensu. Wiesz dlaczego?
      Bo wszystkie moje ostrzeżenia zawsze były jak grochem o ścianę. Słyszałem w odpowiedzi, że ględzę, nieraz byłem obrażany, słyszałem bagatelizowanie, że to nic, że przejdzie bokiem i tym podobne. Nie zdarzyło mi się, żeby się ktokolwiek przejął.

      Co tu ma zmienić lepszy system ostrzegania, skoro ludzie mają je w nosie? Mieli najlepsze, możliwe ostrzeżenie: dźwięk grzmotów i ciemne chmury. Nie pomogło. Więc dlaczego mają pomóc inne ostrzeżenia?

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: Ludzie nigdy się nie nauczą. Dzień po tej tragedii poszliśmy ze znajomymi na lekką trasę, bo byliśmy wykończeni po wcześniejszej kilkunastogodzinnej wymagającej wędrówce. Więc lekko Kuźnice-Czarny Staw-Kasprowy. Byliśmy w drodze na Kasprowy, gdy nagle się ochłodziło i zaczęły zbierać się czarne chmury, zerwał się wiatr. Więc zawróciliśmy. Ale mijaliśmy armię typowych turystów, co szli dalej, na Kasprowy czy Kościelec, bo „tylko 40’ do szczytu”, „bo chyba przejdzie”, „bo jeszcze nie grzmi”. Po prostu ślepe, bezmyślne bydło. I tak, burza przeszła bokiem i założę się, że ci turyści są z siebie bardzo zadowoleni, że nas nie posłuchali, bo przecież nic się nie stało. Skoro to, co się dzień wcześniej wydarzyło, ich nie przekonało, to chyba nic.

    •  

      pokaż komentarz

      Komentarz usunięty przez autora

    •  

      pokaż komentarz

      @ZapomnialWieprzJakProsiakiemByl: @ShpxLbh: Dodam od siebie że sam miałem jechać w Tatry. Zaniechałem tego ponieważ już na tydzień przed prognozy przewidywały burze.

    •  

      pokaż komentarz

      mam relacje od jednej dziewczyny co często wychodzi w góry i ostrzegała ludzi z dziećmi idacymi w górę że idzie burza, to jeszcze ja zwyzywali że straszy dzieci

      @ShpxLbh: Tylko Zeusa denerwują...

      źródło: wykop.pl

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: otóż to. Jesteś jednym z niewielu ludzi, którzy jak sobie coś zaplanują, ale nie jest to rozsądne, np. że względu na pogodę, to odpuszczą.( ͡° ͜ʖ ͡°)

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: Tylko dzieci mi szkoda bo ich rodzice to debile. Reszta ch%% z nimi. Wiedzieli na co się pchają.

      źródło: Screen Shot 2019-08-25 at 12.14.10 PM.png

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: w Tatrach latem burze są prawie codziennie. Nie bez powodu roczne sumy opadów są tam 2-3 razy wyższe niż na nizinach środkowopolskich. Przy czym 90% burz ma miejsce w godzinach popołudniowych. Dni "lampowe" są tam rzadko (np. 30 czerwca 2019, adwekcja PZ o T850 powyżej 20 stopni, w takich warunkach na burzę nie ma szans nawet w górach).

      Jak korzystać z gór i nie dać się zaskoczyć? Dość prosto. Wstać o 4 i iść w góry wcześnie rano. Tak, by dotrzeć na szczyt ok. 9:00, a o 13:00 (gdy pogoda zaczyna się bździć i pojawiają się pierwsze chmury burzowe) być już bezpiecznie w dolinach. Albo nie chodzić w góry późną wiosną i latem. Wrzesień już za chwilę, jesienią burze są o wiele rzadsze, we wrześniu i październiku też jest super tylko trzeba pamiętać o ciepłym ubraniu bo rano tam bywa już na minusie.

    •  

      pokaż komentarz

      @ZapomnialWieprzJakProsiakiemByl: nie wiem za co te półgłówki Cię minusują. Masz 100% racji.

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: Starsi ludzie mieli jakoś więcej oleju w głowie i więcej respektu przed siłami natury. Współcześni jakoś mają pod góre z mysleniem. W kieszeni komputery połączone z internetem i każdymi możliwymi prognozami.Kiedyś można było sobie tylko o tym pomarzyć, polegało się na własnym czuju i na tym co się widzi wkoło.
      Nie wiem czy to wynik tego że za dużo czasu spędzają w bezpiecznych miastach czy może wynik jakichs głupawych filmów akcji gdzie 10 strzela i nikt nie trafia albo koles dostaje kopa w łeb z pełnego obrotu wstaje i się otrzepuje i dalej walczy. Wydaje im się że sa niesmiertelni?

    •  

      pokaż komentarz

      sorry chłopaki klocicie się tak debilnymi argumentami że podsumuje to. o godzinie 7-8 rano było wiadomo w IMGW że będą burze nad Tatrami,
      @ShpxLbh:
      Ale to nie jest to końca tak. Nie weim czy widziałeś ślad uderzenie piorunów, uderzało na szerokości może 2 km. Ci co bylli w Morskim Oku byli bezpieczni, ci w dolinach zachodnich też.
      Więc jak masz rano, ze moga być burze nie tylko w Tatrach, bo na 10h przed i tak podają gigantyczny rejon, czyli prawie całę Karpaty zachodnie, to każdy myśli, że ten front z piorunami przeciśnie się gdzieś indziej. Inaczej masz wyłączoną z turystyki prawie całe 2 województwa.
      Więc pretensje można mieć co najwyżej do tych, co byli na szczycie, bo oni jeszcze z 3h wcześniej mogli się upewnić, czy te prognozy sie realizują.
      Ja w takich dniach po prostu wychodziłęm w góry i gdy widziałęm, ze c?!$@we prognozy jednak się realizują, to albo się wracało, albo zwiedzało niskie regle, które w innych dniach nikomu tak nisko nie chce się chodzić.

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: Skoro o 8 ponoć wszyscy już wiedzieli że idzie burza dlaczego cały czas wpuszczano na szlaki. Przecież tam siedzą pracownicy TPNu i kasują ludzi za wstęp na teren parku. Czy ludzie byli wpuszczani na teren parku bo liczy się tylko kasa? Odpowiedzialność za tą tragedię powinna spaść na profesjonalistów z TPNu bo to oni odpowiadają za bezpieczeństwo ludzi na szlakach i oni decydują czy szlak jest otwarty.

    •  

      pokaż komentarz

      Wąska ścieżka piorunowa, a ostrzeżenia były dla prawie całych Karpach zachodnich.
      Pioruny pojawiły się o 8:40, ci co sprawdzali pogodę wieczorem lub o 7, mogli myśleć, żę chodzi o ogólne zagrożenia i w porę wyłapią, jak będzie się coś psuć.
      Widocznie to trochę jak ze szczepionkami. Jak przez 5 lat nikt od pioruna w górach nie zginie, to wielu ma w dupie zagrożenie.

      źródło: pioruny.jpg

    •  

      pokaż komentarz

      @heban_pl ( ಠ_ಠ) czyli chcesz zakazów i nakazów kosztem wolności jak w całym naszym kraju? każdy ma swój mózg i wskazywanie TPN jako winnego bo wpuścił kogoś do parku jest cholernie śmieszne. nie umiesz? nie korzystaj. Jak jest wycinka też mają stać leśnicy przy każdym wejściu i pilnować? chcesz doprowadzic do absurdów typu ktoś myśli za kogoś żeby ten czasem nie umarł bo nie ogarnia świata?
      np ja wiem ze będzie burza i wejdę sobie o tej 7 rano żeby o 12 już być na dole, albo jestem już w piątce i kto pomyśli za mnie jak już mnie wypuścili do parku? będą ganiać ludzi po parku jak stado owieczek..
      nie bądź typem człowieka który wymaga od innych by troszczyli się o jego życie.

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: a na skrzycznym jest jeszcze fajniejszy metalowy element niż na giewoncie xD

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: Mountain forecast Kasprowy z godziny 7:40

      źródło: 68948068_2533293333401406_3495285050235158528_n.jpg

    •  

      pokaż komentarz

      @trq nie sprawdzałem, chociażby korzystam z tego również, ale bardziej długoterminowo przed wyjazdem i pomocniczo przy wyjściu w góry, jednak latem głównie meteo, antistorm, awiacja IMGW, windy dla zobaczenia ruchów mas powietrza i bardzo pomocne sat24.com czy i jak wysokiego chmury się tworzą właśnie.
      mountain forecast nie zaufalbym w 100% jeśli chodzi o burze :)

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: ja niestety zaufałem, a potem brak zasięgu na sprawdzanie czegokolwiek innego później. Byłem między Krzesanicą i Małołączniakiem w momencie uderzeń w Giewont, udało się uciec ale groza była.

    •  

      pokaż komentarz

      @Kleki_Petra: Czasami ludzie przestrzegający są wkurzający. Szedłem na Kościelec i po drodze spotkałem harcerzy, którzy myśleli, że idę na Świnicę i wręcz siłą chcieli mnie zmusić, żebym zawrócił, argumentując, że tam są straszne trudności i ja sobie nie poradzę. Na Świnicy byłem kilka dni wcześniej.

      A z burzami ocena sytuacji nie jest łatwa. Jakby człowiek miał nie wychodzić za każdym razem, gdy jest cień szansy na burze albo zobaczy jedną ciemniejszą chmurkę to przez 2 tygodnie mógłby nie pojawić się ani jeden dzień idealnej pogody.

    •  

      pokaż komentarz

      @Antorus: true. W Tatry zawsze wychodziłem o.4 rano z dolin, szczyty zdobywałem po 9 rano. W południe byłem już przy schroniskach. A wiekszosc z kwaterek na luzaka o 7-8 rano. W takie godziny to sobie można wychodzić w Beskidach a nie Tatrach

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: w zeszłym roku śmiałem turystyczną trasę w Tatrach Zachodnich po słowackiej stronie. Do Žiarskiej Chaty zjechała się wycieczka integracyjna współpracowników z szefem. Szef podobno lubił góry, reszta totalnie zielona. Prognozy pogody zapowiadały burze z piorunami od 13:30 do 16. Gdy docieraliśmy do schroniska o 13 - słychać było grzmoty idące z północy. W tym momencie ekipa integracyjna wyruszyła zdobywać Plačlivy Roháč. Burza nadeszła, pioruny ciskały w łańcuchy na grani. Gdy przemoczona ekipa wróciła, szef chwalił się, że piorun uderzył tuż koło niego.

      Jak widać - żadnej skruchy nie czuli, bo uszło im na sucho.

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh: Przy każdym szlaku jest nawet kilku pracowników. A to parkingowy, kasjer. Raczej nikt z tych pracowników nie zwracał uwagi czy idzie burza tylko kasował kasę za wejście. Wystarczyło by lakoniczne idzie burza na pewno chcecie iść. Może prościej wyświetlacz ledowy z informacją. Dla mnie jak ktoś bierze za coś kasę ma zasrany obowiązek poinformować o niebezpieczeństwie i ponieść konsekwencje niekompetencji. Ludzie jadą w góry podziwiać widoki nie muszą znać się na pogodzie. Nie każdy instaluje w telefonach aplikacje pogodowe poza tą co jest standardowa a na tych aplikacjach nie było komunikatu o burzach. Dam Ci przykład jak mam gościa w zakładzie i oprowadzam go po produkcji to ja odpowiadam za to żeby coś go nie rozjechało, zgniotło łba nie urwało. Przecież są tam wyznaczone ścieżki pewnie ubrał kombinezon itp widzi gdzie idzie ale nie musi wiedzieć gdzie może stać, zajrzeć.

    •  

      pokaż komentarz

      @heban_pl panie heban, tam jest burza co 1-3 dni w tym terminie, tak jak napisał Pan wyżej - najbardziej burzowe miesiące. podjęcie decyzji o zaprzestaniu wyjścia w góry lub zejściu nie jest łatwe, miało się plany, przygotowanie a tu Pan parkingowy albo kasjerka w kiosku Ci mówi że 'ej idzie burza, nie powinniście wchodzić' xD dzieci zaplakane, małżonka zła, zawiedziona, dzień zepsuty. Już widzę jak to działa! ok, odbiegając już od nurtu 'każdy powinien myśleć za siebie' tak, jeśli chcemy dostosować każde miejsce dla IDIOTÓW, to monitory z pogoda i informacje o tym że będzie burza powinny być. Tylko co dalej? uwaga będzie ciemno za 3 godziny, uwaga będzie padało, uwaga będzie wiało ( ͡~ ͜ʖ ͡°) kasę się bierze za utrzymanie parku w czystości od tych syfiarzy, chronieniu ścieżek, zwierzyny i wszystkich walorów włącznie z toprem (dostają 15%) a nie za ubezpieczenie na życie od każdej wchodzącej jednostki, bo by musieli każdemu dawać pager z obrożą elektryczną i gpsem żeby kazać schodzić. można to w jakiś sposób próbować zniwelować, można ocalić kilka istnień, ale i tak zdarzy się coś takiego jak ostatnio i będzie mówione, a może... a może jednak te obroże skoro ekrany nic nie dają xD

    •  

      pokaż komentarz

      @ShpxLbh:

      dzieci zaplakane, małżonka zła, zawiedziona, dzień zepsuty. Już widzę jak to działa!

      Jak ktos nie rozumie, ze piorun o energii około 1 mld dżuli wyzwolonych w ciągu milisekund potrafi nieco bardziej zepsuc dzien niz rezygnacja z planow, to mu juz chyba nic nie pomoze.

  •  

    pokaż komentarz

    @bojesieminusow:

    Gdyby ta burza przeszła w stronę Świnicy, Kasprowego, Orlej, dzisiaj mielibyśmy żałobę narodową a Zakopanem mogiłę Ceprów. Przy wyjściu z Kasprowego mijaliśmy wiele osób które szło na Świnice. Dojście od 10 na Świnice to bite 3h. .
    10:20 wyszliśmy z Kasprowego, Liliowe 10:45, Świnicka Przełęcz 11:13, na Świnicy byliśmy 12:05. Także trochę dodałeś.
    Z pierwszymi kroplami deszczu zaczęliśmy dosłownie zbiegać ze Świnicy i przy pierwszych grzmotach dobiegaliśmy do Przełęczy. I na prawdę: nie wydawało nam się, że te 3 grzmoty mogły być tak blisko.