
✨ Weto prezydenta ws. ustawy DSA i ryzyka dla prywatności Ⓘ
13 listopada 2026 roku Prezydent Karol Nawrocki zawetował drugą, „nieobowiązkową” ustawę związaną z wdrażaniem unijnego DSA. Nie będę ukrywał, że ta decyzja mnie cieszy, choć daleki jestem od hurraoptymizmu – sprawa wcale nie jest zamknięta. Istnieje realne ryzyko, że jeśli za rok układ sił w parlamencie się zmieni i prawica zdobędzie większość, sama zechce przepchnąć podobne mechanizmy pod własnymi hasłami.
Ten wpis jest kontynuacją mojego wywodu sprzed miesiąca - przepraszam, że pierwsza część jest zbyt emocjonalna z mojej strony:
https://mirko.pro/mirko-anonim/obawy-o-przyszlosc-internetu-w-polsce-lrm0lxq6zkrquvl7jtg076o1
Polecam jeszcze do kompletu przeczytać rzeczową analizę na Niebezpieczniku:
https://niebezpiecznik.pl/post/sejm-przyjal-ustawe-o-blokowaniu-tresci-przez-uke-czy-to-oznacza-cenzure-internetu/
Piszę ten post nie po to, żeby z kimkolwiek walczyć czy wdawać się w spory polityczne, ale żeby podzielić się wiedzą z perspektywy osoby pracującej w IT i spokojnie wyjaśnić kilka kwestii technicznych oraz prawnych. W dyskusjach bardzo często widzę, że temat sprowadzany jest do bieżącej walki międzypartyjnej, przez co umyka to, co najważniejsze: realne zagrożenia dla prywatności i bezpieczeństwa każdego z nas.
Zamiast się spierać, warto na chłodno przyjrzeć się kilku popularnym przekonaniom, które często pojawiają się w tych rozmowach:
1. Dlaczego takie przepisy nie zatrzymają farm trolli ani obcych służb? Zainspirowałem się ostatnim komentarzem od @robert_blaszczykowski
Wiele osób popiera te regulacje w dobrej wierze, licząc, że ukrócą one dezinformację i działania obcych wywiadów. Niestety z technicznego punktu widzenia profesjonalne farmy trolli działają na zagranicznych serwerach, kartach pre-paid z innych krajów, VPN-ach i przejętych kontach – dla nich polska ustawa nie stanowi żadnej przeszkody. Taki mechanizm w praktyce uderzyłby przede wszystkim w zwykłych użytkowników oraz polskie serwisy, dając urzędnikom (UKE/KRRiT) możliwość blokowania treści lub całych domen w trybie administracyjnym z rygorem natychmiastowej wykonalności, jeszcze przed wyrokiem sądu (a przy obecnym obłożeniu sądów odwołanie trwałoby latami).
2. Mit o „zniknięciu spamu i scamu z Facebooka” @Wynoszony
Sporo osób liczyło, że ta ustawa oczyści ich tablicę na social mediach ze scamu, fałszywych reklam i śmieciowych treści. Niestety, to tak nie zadziała. To, co widzimy na Facebooku, wynika głównie z działania algorytmów rekomendacji, które podsuwają treści na podstawie naszej własnej aktywności – wystarczy raz kliknąć, zatrzymać ekran na dłużej lub skomentować clickbait (nawet pisząc „to oszustwo!”), żeby system uznał to za zaangażowanie i zaczął nas tym zasypywać. Z kolei fałszywe reklamy (np. scamy inwestycyjne) są masowo odpalane z zagranicznych, kradzionych kont reklamowych – zanim polski urzędnik wydałby decyzję administracyjną, taka kampania dawno by zniknęła, a w jej miejsce powstałoby dziesięć nowych. Tego problemu nie rozwiąże żaden urząd, tylko zmiana własnych nawyków w sieci (nieklikanie w przynęty, korzystanie z blokerów reklam i czyszczenie historii aktywności), albo umiejętne dociskanie bigtechów.
3. „Służby i tak mogą nas namierzyć” – na czym polega różnica?
Często pojawia się argument, że skoro państwo i tak ma narzędzia do ścigania przestępców, to nowe przepisy nic nie zmieniają. I właśnie w tym tkwi sedno: policja oraz prokuratura już dzisiaj mają pełne uprawnienia z Kodeksu karnego do namierzania sprawców gróźb czy innych przestępstw (co pokazały chociażby niedawne działania służb po incydentach w szkołach), a pierwsza, właściwa ustawa wdrażająca DSA została już przez Prezydenta podpisana 25 września 2026 r.
Warto jednak odróżnić brak absolutnej anonimowości od masowej kontroli. Czym innym jest sytuacja, w której służby podejmują celowe działania wobec konkretnego podejrzanego za zgodą sądu, a czym innym systemowe mechanizmy prewencyjne obejmujące wszystkich profilaktycznie – trochę jak zamontowanie kamery w każdym mieszkaniu „na wszelki wypadek”.
4. Weryfikacja tożsamości i pułapka fałszywego bezpieczeństwa
Choć w tej konkretnej ustawie nie było nakazu skanowania dowodu przy każdym wpisie, wszelkie rozwiązania idące w stronę autentykacji wieku i tożsamości w sieci (powiązane z portfelem EUDI) niosą ze sobą dwa poważne ryzyka, na które warto uważać:
- Złudne poczucie bezpieczeństwa: Tego typu weryfikacja może uśpić czujność mniej świadomych użytkowników (np. seniorów), dając im fałszywe przekonanie, że rozmawiają ze „zweryfikowaną, uczciwą osobą”. Tymczasem oszuści jako pierwsi obchodzą te bariery na „słupy” lub wykradzione dane. Z kolei młodsi i bardziej zaawansowani technicznie użytkownicy po prostu przeniosą się na zaszyfrowane komunikatory lub do Darknetu, gdzie nadzoru nie ma wcale.
- Kwestia suwerenności technologicznej (EUDI i mObywatel): Nawet przy obietnicy zastosowania kryptografii Zero-Knowledge Proof, kluczowa jest implementacja. Krajowy mObywatel nie jest w pełni open-source, co utrudnia niezależny audyt. Co więcej, oficjalna architektura referencyjna UE opiera uwierzytelnianie sprzętowe (Hardware Attestation) na Google Play Integrity API oraz Apple App Attest. Oznacza to uzależnienie weryfikacji obywatela przed własnym państwem od amerykańskich korporacji i wykluczenie osób korzystających z bezpiecznych, otwartych systemów takich jak GrapheneOS.
5. Prywatność i VPN to zwykła higiena cyfrowa
Dbanie o swoją prywatność w sieci to nie kwestia „ukrywania czegoś nielegalnego”, ale podstawowe bezpieczeństwo na co dzień. Korzystanie z VPN czy szyfrowanych narzędzi chroni naszą bankowość w publicznym Wi-Fi, ogranicza śledzenie i handel naszą historią przeglądania przez dostawców internetu, chroni przed algorytmiczną dyskryminacją cenową (np. przy zakupie biletów) oraz zabezpiecza przed wyciąganiem z kontekstu starych wypowiedzi po latach. To dokładnie to samo, co zasłonięcie rolet w oknie własnego domu.
Częsty argument, że używając VPN po prostu przenosimy zaufanie z dostawcy internetu na inną firmę, w przypadku sprawdzonych rozwiązań (takich jak Mullvad czy Proton VPN) nie ma już pokrycia w faktach – działają one na bezdyskowych serwerach RAM-only, mają otwarty kod (open-source), przechodzą niezależne audyty, a w przypadku Mullvada pozwalają nawet na płatność gotówką bez podawania maila, więc operator fizycznie nie ma jakich danych o nas gromadzić ani przekazać.
6. Jak wyglądało uchwalanie tych przepisów w UE i w Polsce?
Warto też mieć świadomość szerszego kontekstu legislacyjnego. Samo unijne rozporządzenie DSA nie wymagało od Polski tworzenia ścieżki administracyjnego blokowania treści bez wyroku sądu – była to nasza krajowa nadregulacja, dodatkowo rozszerzona w Senacie i wrzucona do porządku obrad w atmosferze dużych emocji po ostatnich tragicznych wydarzeniach. W samej Brukseli również nie brakowało kontrowersji: słynny art. 36 DSA (mechanizm reagowania kryzysowego, pozwalający Komisji Europejskiej ręcznie sterować moderacją na platformach) został dopisany na finiszu zamkniętych negocjacji (tzw. trilogów) w 2022 roku, przy wykorzystaniu kryzysu wywołanego wojną w Ukrainie. Czy należy bezgranicznie ufać takim legislacyjnym wrzutkom? Absolutnie nie – w tym roku o mały włos nie wdrożono przecież Chat Control 2.0.
Podsumowując i zostawiając małą radę:
Tym bardziej zastanawiające jest to, że kolejne kraje nie wyciągają żadnych wniosków z cudzych błędów – choćby z tego, co wydarzyło się w Wielkiej Brytanii (gdzie, co warto przypomnieć dla porządku, tamtejsze restrykcyjne przepisy przepchnęła przecież Partia Konserwatywna), a także z problemów, z jakimi przy obecnych regulacjach mierzą się Francja czy Włochy. Polecam każdemu poczytać, jak Brytyjczycy na poziomie państwa i zwykłych obywateli zmagają się teraz ze skutkami przepisów, które sami sobie zafundowali.
Dlatego tak ważne jest, aby nie kojarzyć tych pomysłów z jedną konkretną partią, lecz patrzeć na nie przez pryzmat tego, jak mogą zostać wykorzystane przez każdą kolejną władzę. Oddanie urzędnikom narzędzi do szybkiego blokowania treści bez wyroku sądu łatwo może doprowadzić do paraliżu systemu lawiną wzajemnych zgłoszeń i nadużyć wobec zwykłych obywateli. Dbajmy o swoją higienę cyfrową, nie oddawajmy pochopnie prywatności i podchodźmy z dużą rezerwą do przepisów, które w imię wygody lub bezpieczeństwa odbierają nam podstawowe gwarancje sądowe.
#it #polska #wydarzenia #internet #technologia #cenzura #policja #edukacja #prawo #wyciekdanych #bezpieczenstwo #acta #acta2 #gospodarka
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
▶ Obserwuj nasz tag #mirkoanonim
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
· Akcje: Odpowiedz anonimowo · Więcej szczegółów
· Opublikuj swój własny wpis: Mirko Anonim
· Zaakceptował: Dipolarny
🫶 Twoje wsparcie = dalszy rozwój projektu. Wspomóż projekt
📢 Sprawdź nowe narzędzia na mirko.pro - Mirko Pobieracz oraz Mirko Ban
13 listopada 2026 roku Prezydent Karol Nawrocki zawetował drugą, „nieobowiązkową” ustawę związaną z wdrażaniem unijnego DSA. Nie będę ukrywał, że ta decyzja mnie cieszy, choć daleki jestem od hurraoptymizmu – sprawa wcale nie jest zamknięta. Istnieje realne ryzyko, że jeśli za rok układ sił w parlamencie się zmieni i prawica zdobędzie większość, sama zechce przepchnąć podobne mechanizmy pod własnymi hasłami.
Ten wpis jest kontynuacją mojego wywodu sprzed miesiąca - przepraszam, że pierwsza część jest zbyt emocjonalna z mojej strony:
https://mirko.pro/mirko-anonim/obawy-o-przyszlosc-internetu-w-polsce-lrm0lxq6zkrquvl7jtg076o1
Polecam jeszcze do kompletu przeczytać rzeczową analizę na Niebezpieczniku:
https://niebezpiecznik.pl/post/sejm-przyjal-ustawe-o-blokowaniu-tresci-przez-uke-czy-to-oznacza-cenzure-internetu/
Piszę ten post nie po to, żeby z kimkolwiek walczyć czy wdawać się w spory polityczne, ale żeby podzielić się wiedzą z perspektywy osoby pracującej w IT i spokojnie wyjaśnić kilka kwestii technicznych oraz prawnych. W dyskusjach bardzo często widzę, że temat sprowadzany jest do bieżącej walki międzypartyjnej, przez co umyka to, co najważniejsze: realne zagrożenia dla prywatności i bezpieczeństwa każdego z nas.
Zamiast się spierać, warto na chłodno przyjrzeć się kilku popularnym przekonaniom, które często pojawiają się w tych rozmowach:
1. Dlaczego takie przepisy nie zatrzymają farm trolli ani obcych służb? Zainspirowałem się ostatnim komentarzem od @robert_blaszczykowski
Wiele osób popiera te regulacje w dobrej wierze, licząc, że ukrócą one dezinformację i działania obcych wywiadów. Niestety z technicznego punktu widzenia profesjonalne farmy trolli działają na zagranicznych serwerach, kartach pre-paid z innych krajów, VPN-ach i przejętych kontach – dla nich polska ustawa nie stanowi żadnej przeszkody. Taki mechanizm w praktyce uderzyłby przede wszystkim w zwykłych użytkowników oraz polskie serwisy, dając urzędnikom (UKE/KRRiT) możliwość blokowania treści lub całych domen w trybie administracyjnym z rygorem natychmiastowej wykonalności, jeszcze przed wyrokiem sądu (a przy obecnym obłożeniu sądów odwołanie trwałoby latami).
2. Mit o „zniknięciu spamu i scamu z Facebooka” @Wynoszony
Sporo osób liczyło, że ta ustawa oczyści ich tablicę na social mediach ze scamu, fałszywych reklam i śmieciowych treści. Niestety, to tak nie zadziała. To, co widzimy na Facebooku, wynika głównie z działania algorytmów rekomendacji, które podsuwają treści na podstawie naszej własnej aktywności – wystarczy raz kliknąć, zatrzymać ekran na dłużej lub skomentować clickbait (nawet pisząc „to oszustwo!”), żeby system uznał to za zaangażowanie i zaczął nas tym zasypywać. Z kolei fałszywe reklamy (np. scamy inwestycyjne) są masowo odpalane z zagranicznych, kradzionych kont reklamowych – zanim polski urzędnik wydałby decyzję administracyjną, taka kampania dawno by zniknęła, a w jej miejsce powstałoby dziesięć nowych. Tego problemu nie rozwiąże żaden urząd, tylko zmiana własnych nawyków w sieci (nieklikanie w przynęty, korzystanie z blokerów reklam i czyszczenie historii aktywności), albo umiejętne dociskanie bigtechów.
3. „Służby i tak mogą nas namierzyć” – na czym polega różnica?
Często pojawia się argument, że skoro państwo i tak ma narzędzia do ścigania przestępców, to nowe przepisy nic nie zmieniają. I właśnie w tym tkwi sedno: policja oraz prokuratura już dzisiaj mają pełne uprawnienia z Kodeksu karnego do namierzania sprawców gróźb czy innych przestępstw (co pokazały chociażby niedawne działania służb po incydentach w szkołach), a pierwsza, właściwa ustawa wdrażająca DSA została już przez Prezydenta podpisana 25 września 2026 r.
Warto jednak odróżnić brak absolutnej anonimowości od masowej kontroli. Czym innym jest sytuacja, w której służby podejmują celowe działania wobec konkretnego podejrzanego za zgodą sądu, a czym innym systemowe mechanizmy prewencyjne obejmujące wszystkich profilaktycznie – trochę jak zamontowanie kamery w każdym mieszkaniu „na wszelki wypadek”.
4. Weryfikacja tożsamości i pułapka fałszywego bezpieczeństwa
Choć w tej konkretnej ustawie nie było nakazu skanowania dowodu przy każdym wpisie, wszelkie rozwiązania idące w stronę autentykacji wieku i tożsamości w sieci (powiązane z portfelem EUDI) niosą ze sobą dwa poważne ryzyka, na które warto uważać:
- Złudne poczucie bezpieczeństwa: Tego typu weryfikacja może uśpić czujność mniej świadomych użytkowników (np. seniorów), dając im fałszywe przekonanie, że rozmawiają ze „zweryfikowaną, uczciwą osobą”. Tymczasem oszuści jako pierwsi obchodzą te bariery na „słupy” lub wykradzione dane. Z kolei młodsi i bardziej zaawansowani technicznie użytkownicy po prostu przeniosą się na zaszyfrowane komunikatory lub do Darknetu, gdzie nadzoru nie ma wcale.
- Kwestia suwerenności technologicznej (EUDI i mObywatel): Nawet przy obietnicy zastosowania kryptografii Zero-Knowledge Proof, kluczowa jest implementacja. Krajowy mObywatel nie jest w pełni open-source, co utrudnia niezależny audyt. Co więcej, oficjalna architektura referencyjna UE opiera uwierzytelnianie sprzętowe (Hardware Attestation) na Google Play Integrity API oraz Apple App Attest. Oznacza to uzależnienie weryfikacji obywatela przed własnym państwem od amerykańskich korporacji i wykluczenie osób korzystających z bezpiecznych, otwartych systemów takich jak GrapheneOS.
5. Prywatność i VPN to zwykła higiena cyfrowa
Dbanie o swoją prywatność w sieci to nie kwestia „ukrywania czegoś nielegalnego”, ale podstawowe bezpieczeństwo na co dzień. Korzystanie z VPN czy szyfrowanych narzędzi chroni naszą bankowość w publicznym Wi-Fi, ogranicza śledzenie i handel naszą historią przeglądania przez dostawców internetu, chroni przed algorytmiczną dyskryminacją cenową (np. przy zakupie biletów) oraz zabezpiecza przed wyciąganiem z kontekstu starych wypowiedzi po latach. To dokładnie to samo, co zasłonięcie rolet w oknie własnego domu.
Częsty argument, że używając VPN po prostu przenosimy zaufanie z dostawcy internetu na inną firmę, w przypadku sprawdzonych rozwiązań (takich jak Mullvad czy Proton VPN) nie ma już pokrycia w faktach – działają one na bezdyskowych serwerach RAM-only, mają otwarty kod (open-source), przechodzą niezależne audyty, a w przypadku Mullvada pozwalają nawet na płatność gotówką bez podawania maila, więc operator fizycznie nie ma jakich danych o nas gromadzić ani przekazać.
6. Jak wyglądało uchwalanie tych przepisów w UE i w Polsce?
Warto też mieć świadomość szerszego kontekstu legislacyjnego. Samo unijne rozporządzenie DSA nie wymagało od Polski tworzenia ścieżki administracyjnego blokowania treści bez wyroku sądu – była to nasza krajowa nadregulacja, dodatkowo rozszerzona w Senacie i wrzucona do porządku obrad w atmosferze dużych emocji po ostatnich tragicznych wydarzeniach. W samej Brukseli również nie brakowało kontrowersji: słynny art. 36 DSA (mechanizm reagowania kryzysowego, pozwalający Komisji Europejskiej ręcznie sterować moderacją na platformach) został dopisany na finiszu zamkniętych negocjacji (tzw. trilogów) w 2022 roku, przy wykorzystaniu kryzysu wywołanego wojną w Ukrainie. Czy należy bezgranicznie ufać takim legislacyjnym wrzutkom? Absolutnie nie – w tym roku o mały włos nie wdrożono przecież Chat Control 2.0.
Podsumowując i zostawiając małą radę:
Tym bardziej zastanawiające jest to, że kolejne kraje nie wyciągają żadnych wniosków z cudzych błędów – choćby z tego, co wydarzyło się w Wielkiej Brytanii (gdzie, co warto przypomnieć dla porządku, tamtejsze restrykcyjne przepisy przepchnęła przecież Partia Konserwatywna), a także z problemów, z jakimi przy obecnych regulacjach mierzą się Francja czy Włochy. Polecam każdemu poczytać, jak Brytyjczycy na poziomie państwa i zwykłych obywateli zmagają się teraz ze skutkami przepisów, które sami sobie zafundowali.
Dlatego tak ważne jest, aby nie kojarzyć tych pomysłów z jedną konkretną partią, lecz patrzeć na nie przez pryzmat tego, jak mogą zostać wykorzystane przez każdą kolejną władzę. Oddanie urzędnikom narzędzi do szybkiego blokowania treści bez wyroku sądu łatwo może doprowadzić do paraliżu systemu lawiną wzajemnych zgłoszeń i nadużyć wobec zwykłych obywateli. Dbajmy o swoją higienę cyfrową, nie oddawajmy pochopnie prywatności i podchodźmy z dużą rezerwą do przepisów, które w imię wygody lub bezpieczeństwa odbierają nam podstawowe gwarancje sądowe.
#it #polska #wydarzenia #internet #technologia #cenzura #policja #edukacja #prawo #wyciekdanych #bezpieczenstwo #acta #acta2 #gospodarka
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
▶ Obserwuj nasz tag #mirkoanonim
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
· Akcje: Odpowiedz anonimowo · Więcej szczegółów
· Opublikuj swój własny wpis: Mirko Anonim
· Zaakceptował: Dipolarny
🫶 Twoje wsparcie = dalszy rozwój projektu. Wspomóż projekt
📢 Sprawdź nowe narzędzia na mirko.pro - Mirko Pobieracz oraz Mirko Ban






